Artan şehirleşme, sanayileşme ve ormansızlaşma nedeniyle
dünya çapında büyük bir sorun haline gelen küresel ısınma, iklim değişikliği ve
ekolojik sorunların yanı sıra hastalıkların görülme sıklığını da
etkiliyor. İklim değişikliği ile
birlikte artan sıcaklılar, özellikle yaz aylarında çok sayıda sağlık sorununa
neden olurken, bu konuda bilgilendirmeler yapan Türkiye Solunum Araştırmaları
Derneği (TÜSAD) bu kez astım hastalarına önemli tavsiyelerde bulundu. TÜSAD
Astım ve Alerji Çalışma Grubu adına açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Levent Cem
Mutlu, astım hastalarının aşırı sıcak günlerde mümkünse dışarı çıkmaması
gerektiğini belirtirken, günlük aktiviteler için serin saatlerin tercih
edilmesini önerdi.
Yapılan tahminlere göre dünyada 300 milyon civarında astım
hastası bulunduğunu belirten Prof. Dr. Mutlu, hastaların iklim değişikliği
kaynaklı hava değişimlerinden direkt olarak etkilendiğine dikkat çekti. Astım
semptomlarının enfeksiyon, sigara dumanı, hava kirliliği, egzersiz, mesleki
ajanlar, alerjen olarak adlandırılan ev tozu akarları, polenler, hayvan deri
döküntüleri ve mantar sporları gibi maddelerle şiddetlenebildiğini aktaran
Mutlu, hava sıcaklıklarının astım ataklarına etkisi konusundaysa şu bilgileri
verdi: “Soğuk hava gibi sıcak havanın da astım ataklarına neden olabiliyor.
Sıcak hava bronşları doğrudan uyararak astım atağına neden olabiliyor. Ayrıca,
mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve nemle birlikte polen ve
bitki tozu gibi alerjenlerin solunan havadaki oranının artmasıyla astım ataklarında
artış görülüyor. Güneş ışınları nedeniyle atmosferdeki ozon miktarının artması
da astım hastaları için bir diğer risk. Artan ozon havayollarını uyararak astım
ataklarına sebebiyet veriyor.”
Astı hastaları aşırı
sıcaklarda neler yapmalı?
Mutlu, astım hastaların aşırı sıcaklarda dikkat etmeleri gerekenleri
ise şöyle sıraladı:
Sıcaklığın ve nem oranının arttığı dönemlerde mümkün
olduğunca dışarı çıkmayın, nem oranı yüksek olan bölgelere seyahat etmeyin.
Havuz dezenfeksiyonunda kullanılan klor veya diğer kimyasal
dezenfektanlar astım ataklarını tetikleyebileceğinden havuz yerine denizi
tercih edin.
Yolculuk sırasında polen tutucu hava filtreleri olan
araçları tercih edin, polen filtrelerini zamanında değiştirin.
Kapalı ortamlarda kullanılan klimaların düzenli bakımını
yaptırın ve polen filtresi içeren cihazlar tercih edin.
İlaçlarınızı yeterli dozda ve doğru teknikle alın.
Başta sigara olmak üzere diğer tetikleyicilerden uzak durun.
Egzersizlerinizi günün serin zamanlarında yapın.
Semptomlarınızda artış varsa vakit kaybetmeden doktorunuza
başvurun.
Betonlaşma küresel ısınmayı arttırıyor.
Bu arada küresel ısınmanın dünyamızın en önemli
sorunlarından biri olduğunu hatırlatan Mutlu, bu konuda da şu değerlendirmeyi
yaptı: “Öngörüler, 21. yüzyılın sonunda bir önceki yüzyıla göre dünyamızın
ortalama sıcaklığının 1,0–5,7 derece arasında artacağı yönünde. İklim
değişikliği ile birlikte artan dünya sıcaklığı özellikle yaz aylarında çok
sayıda sağlık sorununa ve ölümlere neden olabiliyor. Temmuz ayı içerisinde dünya
ortalama sıcaklıklarının rekor seviyelere ulaşması aşırı sıcakların neden
olduğu sağlık sorunlarını tekrar gündeme getirdi. Yeşil alanın daha az,
betonlaşmanın ise daha fazla olduğu şehirlerde sıcaklıklar daha fazla artarken
bu bölgelerde yaşayan insanların sıcağın sağlığa etkilerini daha fazla
hissediyor. Yaşlılar ve çocuklarla birlikte, astım, KOAH gibi hava yolu
hastalığı, kalp-damar hastalığı, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı, diyabet
gibi kronik hastalığı olanlar, fazla kilosu olanlar sıcağın olumsuz
etkilerinden daha fazla etkileniyor.”
