Bilim20 (Science
20-S20) toplantılarında Akademilerin öneri ve eleştirileri sonucu hazırlanan Bilim20 Deklerasyonu açıklandı.
2017 yılından bu yana G20 ülkelerinin ulusal bilim
akademilerini bir araya getiren S20 toplantılarının 2023 yılında teması
“Sürdürülebilir Kalkınma için Dönüştürücü Bilim” olarak belirlendi ve yıl
boyunca Hindistan'ın 5 farklı şehrinde yüz yüze ve aynı zamanda online olarak
da gerçekleştirilen toplantılarla “Daha Yeşil Bir Gelecek için Temiz Enerji,
Evrensel ve Bütünsel Sağlık ile Bilimi Toplum ve Kültürle Buluşturmak” şeklinde
üç ana başlık üzerinde görüşler oluşturuldu.
Deklarasyon yeryüzünün, insanoğlunun geleceğine dair
uyarıların ne kadar önemli ve acil olduğunu vurguluyor, çözüm önerilerini de
üstüne basarak anlatıyor.
Hindistan’ın 2023 yılı süresince G20
liderler zirvesinin dönem başkanlığını ve aynı zamanda zirvenin S20 de dahil
tüm alt komisyonlarının liderliğini yürüttüğünü hatırlatan TÜBA Başkanı Prof.
Dr. Muzaffer Şeker S20 toplantıları çerçevesinde Türkiye’nin milli akademisi
olarak TÜBA S20 Akademileri’nin katıldığı tüm toplantılarda Türkiye’yi temsil
ettiklerini belirtti.
Başkan Şeker Bilim20 Deklarasyonu hakkında şöyle
konuştu: “2023 yılı boyunca düzenlenen Hindistan’ın dönem başkanlığındaki G20
toplantılarında dünyamızın, ailemizin ve geleceğimizin tek olduğu gerçeğinden
yola çıkarak ortaya konan tüm çalışmalar “Sürdürülebilir Kalkınma için
Dönüştürücü Bilim” üst başlığında gerçekleştirildi. Bilim akademileri ise bu
başlık altında temiz enerji, bütünsel sağlık, bilimi toplum ve kültürle
buluşturmak üzerine müzakerelerde bulundular. G20 ülkelerinin bilim
akademilerinin multidisipliner olarak kurgulanan S20 toplantılarındaki yoğun
mesaisinin ardından ortaya konan sonuçlar ise bir deklarasyonla açıklandı.
Hepimiz biliyoruz ki dünyamızın geleceği tehlike altında; suyumuz hızla
azalıyor, havamız aynı hızla kirleniyor, sağlığımız bu süreçlere paralel olarak
kötüleşirken diğer yandan tüm bunlar bize bilime değer vererek bilimsel
verilere dayalı, bilimsel çözümlere duyarlı yaklaşmamız gerektiğini açıklanan
deklarasyonda da belirtildiği üzere ısrarla vurguluyor. Bunun yaşamın devamı
için temel gereksinim olduğunu net olarak kabullenmemiz ve bilimsel önerileri
gündelik hayatımızda da uygulamamız gerektiğini öğütlüyor. Bilim akademileri,
bilim insanları olarak bizim asli görevimiz bilimin rehberliğinde sorunları gün
ışığına çıkarmak ve çözüm üretmektir. Hepimizin evi olan dünyanın varlığı yine
hepimizin elinde. Bu deklarasyon bize bu muhteşem yeryüzünün, insanoğlunun
geleceğine dair uyarıların ne denli önemli ve ihtiyaçların ne kadar acil
olduğunu vurgularken aynı zamanda çözüm önerilerini de üstüne basarak
anlatıyor.” dedi.
"Tek Sağlık"
Başkan Şeker şöyle devam etti: “One Health kavramı ile gündeme gelmiş olan
Birleşmiş Milletler (United Nations-BM)
ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (World Health Organization-WHO) de
desteklediği ve ana fikrinin küreselleşme ile hastalıkların hızlı yayılma riski
taşıdığı ve ilaçların yetersiz kaldığı ve kimyasal atıkların çevreye zarar
verdiği sağlık sorunlarının ülkelerin ve insanlığın geleceği için büyük
tehlikeler oluşturduğu tezi üzerinden sağlığın sadece hekimlere bırakılmayacak
düzeyde geniş farklı bilim disiplinleri ve birimlerin de ilgi alanına girdiği
ve bu konuda ortaklaşa çoklu bilim disiplinlerinin katkısı ile çalışılması
gerektiğini savunan yaklaşık 15 yıllık gündemde olan yeni bir terminoloji ve
öneri.”
Bu konuda yaşamaya elverişli tek dünyamız, tek ailemiz ve bu
dünyadaki geleceğimizin de gelecek nesillerin de sorumluluğu tek gelecek olarak
omuzlarımızda olduğunu ifade eden Şeker “Ortak mücadele etmezsek elimiz ile
içinde bulunduğumuz dünyayı ve bahsedilen doğal kaynakları hoyratça tüketmeye
devam ettiğimiz takdirde yaşanacak bir dünyamız kalmayacak tek gelecek için,
gelecek nesiller için yaşanabilir bir dünya için ortaklaşa birlikte
çalışmalıyız. Bu konseptin tüm ülkeler nezdinde temel ilkelerini oluşturmaya ve
yaymaya gayret etmeliyiz. Bu konulara ülke olarak bizde katkı sunuyor ve destek
veriyoruz çekincelerimizi de şerh düşerek tartışarak görüşmelerde ifade
ediyoruz. G20 Zirvelerinde büyük ölçekli ekonomiye sahip, 25 civarında üye ve
gözlemci ülkeler yer alıyor. Dünyanın bu günlere gelmesinde olumsuz katkıları
olan ve zenginleşme için insani hassasiyetleri göz ardı ederek üretim ve
tüketimi körükleyerek doğal kaynakları ve çevreyi talan eden yaklaşımın ve buna
neden olan ülkelerin aynı şekilde bu hasarların toparlanmasında ve
giderilmesinde sıfır emisyon ve iklim değişiklikleri bazlı önerileri uygulama
ve hayata geçirmede benzer şekilde daha aktif görev almaları daha adil
olacaktır.” dedi.
Bilim Akademileri tarafından önceki yıllarda yayımlanan
ortak deklarasyonlara ulaşmak için: https://tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-625-8352-18-4.pdf
Science20, S20
olarak adlandırılan ve G20 ülkelerinin bilim akademilerinden oluşan; liderlere
ve dünya kamuoyuna, politikaların bilimsel altyapısı olması adına çalışma yapan
bir çalışma grubu, G20 ülkeleri arasındaki bilim insanlarının ve kurumlarının
iş birliğini sağlamaya yönelik bir platformdur. Science20, G20 liderlerinin
bilim ve teknolojiden en iyi şekilde yararlanmasını amaçlar ve bu amaç
doğrultusunda G20 liderlerine bilimsel ve teknolojik konularla ilgili rehberlik
sunar.
