Bornova Kaymakamlığı organizasyonuyla,
Yaşar Üniversitesi ev sahipliğinde ‘1. Bornova Bağımlılık Farkındalık
Sempozyumu’ ‘Başka Sen Yok’ sloganıyla gerçekleştirildi. Etkinlikte çağımızın
en büyük sorunlarından olan bağımlılık türleri uzmanlar tarafından ele
alınırken, son yıllarda özellikle gençler arasında teknoloji ve madde
bağımlılığının arttığına dikkat çekildi.
Ege Üniversitesi, Bornova Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü,
Bornova İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Bornova İlçe Sağlık Müdürlüğü,
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, EGEBAM, BATI, Yeşilay İzmir Şubesi, Yeşilay
Danışmanlık Merkezi’nin katkılarıyla yapılan ve iki gün süren ‘1. Bornova
Bağımlılık Farkındalık Sempozyumu’ kapsamında tütün bağımlılığı, alkol
bağımlılığı, madde bağımlılığı, teknoloji ve kumar bağımlılığı oturumlarının
yanı sıra atölye çalışmaları gerçekleştirildi.
Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit
Kazançoğlu, üniversite olarak bağımlılıkla mücadele konusuna büyük önem
verdiklerini belirterek, “Üniversitemizde birçok önemli akademik çalışma
yürütüyoruz. Ancak bağımlılıkla mücadele öğrencilerimizin hayatlarına gerçek
anlamda dokunduğumuz bir konu. Bağımlılık öyle bir konu ki tek bir boyutu yok.
Alkol, tütün, madde bağımlılığı, teknoloji bağımlılığı, kumar gibi çok boyutlu
bir konu. Ancak saydığımız tüm bu bağımlılık türleri aslında birbiri ile
bağlantılı. Günümüzde kumar dediğimizde artık bir dijital kumar belası ile
mücadele ediyoruz. İşte bu noktada bağımlılıkla mücadele eden kurumların iş
birliği içinde olması gerekiyor. Üniversitemizde kurduğumuz Bağımlılık
Komisyonu’nda farklı disiplinlerden hocalarımız ve öğrencilerimizi de dahil
ettiğimiz bir ekip oluşturduk. Bu konuda önemli kazanımlar elde ediyoruz” dedi.
“Şiddetin altında bağımlılık var”
Yeşilay İzmir Şube Başkanı Prof. Dr. Dilek Takımcı da günümüzde teknoloji
bağımlılığının her evi kuşattığını söyleyerek, “Artık bağımlılık her evde var.
Bunun farkındalığını kazanmak çok önemli. Son bir yıldır Yeşilay İzmir Şubesi
olarak valilik ve il sağlık müdürlüğümüzün desteğiyle muhtarlarımızla
çok yakından çalışıyoruz. Onlarla bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları
yürütüyoruz. Temel amaçlarımızdan biri de bağımlılık ortaya çıkmadan koruyucu çalışmalar
yürütmek. YEDAM aracılığıyla bağımlılıkla mücadele için ücretsiz rehabilitasyon
hizmeti veriyoruz. Şu anda hem ülke gündemimizde kadına yönelik şiddet çok
ciddi yer tutuyor. Kadına yönelik şiddetin altını kazıdığımızda çoğu zaman bir
bağımlılık öyküsü çıkıyor. Bağımlılık şiddeti de tetikleyen bir durum. Bu
döngüden çıkmak için bağımlılıkla mücadele çok büyük önem taşıyor. Akademik
alanda yapılan çalışmalar ve faaliyetler topluma entegre edilmeli. Toplumda
yaygınlaştırılmalı. Toplum faydasına kullanılmalı. Topluma ulaşmak için
muhtarlar çok önem arz ediyor” diye konuştu.
Bornova İlçe Sağlık Müdürü Dr. Vahap Tevfik Oğuz da toplumda bilinç
oluşturmayı ve korunma yöntemlerini ortaya koymayı hedeflediklerini
vurgulayarak şu bilgileri verdi:
“2018-2022 yılları arasında bağımlılık konusunda ortaya koyduğumuz eylem
planları ile 413 etkinlik, 14 proje ile 54 bin 687 kişiye ulaşıldı. 2023’te 30
bin 134 kişiye ulaşıldı. 2018 -2024 yılları arasında 165 bin kişiye
ulaştığımızı görüyoruz. Bu sempozyumda bağımlılık türleri ile doğru bilgileri
paylaşmak ve bağımlılığın birey, aile ve toplumsal boyutlarını derinlemesine
ele almak istiyoruz. Toplumda bilinç oluşturmayı ve korunma yöntemlerini ortaya
koymayı hedefliyoruz. Bu mücadelede her birey çok önemli.”
“Bağımlılığın farkında değiliz”
İzmir İl Sağlık Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Burak Öztop çağımızın en
büyük sorunu bağımlılığın farkında olmamak olduğunu söyledi. Öztop, “Birçok
bağımlılık türü var. Özellikle gençlerimizin arasında teknoloji bağımlılığı ve madde
bağımlılığı çok ön planda. Biz bakanlık ve müdürlük olarak daha çok tedavi
kısmında yer alıyoruz. Ancak önemli olan önleyici çalışmalara ağırlık vermek ve
talebi azaltmak. İzmir’de 29 tane sigara bırakma polikliniğimiz, 9 tane madde
bağımlılığı danışma merkezimiz ve YEDAM ile bağımlılıkla var gücümüzle mücadele
ediyoruz. Şunu özellikle vurgulamak isterim ki, vücudumuz için yapacağımız en
büyük iyilik herhangi bir bağımlılığa kendimizi maruz bırakmamaktır” diye
vurguladı.
“Sorun çözen teknoloji sorun olur mu?”
Teknoloji bağımlılığı hakkında, ‘Sorun Çözmek için Oluşturulan Teknoloji Sorun
Olur Mu?’ başlıklı sunum yapan Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Koltuksuz, “Ocak 2024 tarihli 16-64 yaş grubu
arasında yapılmış bir araştırmaya göre; günde ortalama 7 saat internet
kullanılıyor, ortalama 4 saat televizyon izleniyor, yaklaşık 3 saat ise sosyal
medyada zaman harcanıyor. Basılı yayınların okunmasına ise günde 1 saat 31
dakika ayrılıyor. Okumaya ayrılan zaman ile internete ayrılan zamana bakacak
olursak pratik olarak ‘okumuyoruz’ diyebiliriz. Bana kalırsa yaptığınız,
tükettiğiniz herhangi bir şey konusunda kontrolü kaybetmek bağımlılıktır. Eğer
özdenetiminizi yitirdiyseniz, bunu bir bağımlılık olarak tanımlamak mümkündür.
Bizi ilgilendiren teknoloji tarafını davranışsal bağımlılık olarak tanımlamak
mümkün. Teknolojiyi eğer uygun kullanmazsanız, yaşantınızı bütünüyle
teknolojiyle tanımlamaya başlarsanız, teknolojik cihazların dışında başka özel
ilişkileriniz, zevkleriniz artık yok olmaya başladıysa, çok rahatlıkla
teknoloji bağımlısı olmuşsunuzdur. Dijital bağımlılıkta risk grubu 12-20 yaş
arası. Bu yaş grubu, internetin içine doğdu. Aslında onlar internetin yerlisi.
Bu çocukların değer yargıları, anlam formatları, sebep-sonuç ilişkilerini
kurgulama biçimleri bizimkinden oldukça farklı. Gençlere bağımlılığı ve
teknolojiyi doğru anlatmak gerekiyor” açıklamalarına yer verdi.
“Bağımlılık neden değil, sonuçtur”
Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Oya Mortan, Sevi
bağımlılığın bir neden değil sonuç olduğunu söyleyerek, “Yapılan çalışmalar
zararları bilinse de bağımlılık yapan maddelerin sıklıkla sorunlarla baş etme
aracı olarak kullanıldığını gösteriyor. Bağımlılık neden değil, sonuçtur ve
asla bağımlılığa neden olan sorunları çözmeye yardım etmez” dedi.
Bağımlılığın önlenebileceğini belirten Doç. Dr. Oya Mortan Sevi, şu önerilerde
bulundu:
“Hayır demekten korkmayın, bağımlılığa iten ortamı değiştirin, güvendiğiniz
size iyi gelen insanlarla vakit geçirin, egzersiz yapın, hobi edinin. Kontrol
edemediğiniz şeyleri akışına bırakmaya çalışın ve bir uzmandan destek alın.”
