Bireyin bilişsel, motor ve dil gelişimini etkileyen bir durum olan Down sendromu, dil ve konuşma sorunlarına yol açarak kişinin iletişim becerilerini etkileyebiliyor. İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü Araştırma Görevlisi Şevval Cengizli, ortaya çıkan sorunların erken yaşta başlanan uygun terapi ve desteklerle önemli ölçüde iyileştirilebileceğini söyledi. Erken müdahalenin, bilişsel ve motor gelişimle paralel olarak dil becerilerini desteklediğini kaydeden Cengizli, “Aileler, çocuklarının dil ve konuşma gelişimini desteklemek için erken yaşta profesyonel destek alarak dil ve konuşma terapisine mümkün olan en erken dönemde başlamalı” dedi. Cengizli, Down sendromlu bireylerin iletişiminin ev ortamında teşvik edilmesi gerektiğini kaydetti.

İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü Araştırma Görevlisi Şevval Cengizli, 21 Mart Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Down sendromlu bireylerde görülen dil ve konuşma sorunları ile dil ve konuşma terapisinin önemine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Dil ve konuşma temel bir role sahip

Dil ve konuşmanın, bireyin bilişsel, sosyal ve akademik gelişiminde temel bir role sahip olduğunu belirten Cengizli, “Erken dönemden itibaren etkili bir dil ve konuşma gelişimi, bireyin duygu ve düşüncelerini ifade edebilmesini, sosyalleşmesini ve akademik başarısını destekler. Dil becerileri, problem çözme yeteneği, mantıksal düşünme ve öğrenme süreçleri ile yakından ilişkili olup bireyin yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir” dedi.

İletişim becerilerinde zorluklar gözlemleniyor

Down sendromunun bireylerin bilişsel, motor ve dil gelişimini etkileyen bir durum olduğunu kaydeden Cengizli, bu bireylerde iletişim becerilerinin genellikle yaşıtlarına kıyasla daha yavaş geliştiğini ve belirli zorluklar gözlemlendiğini söyledi.

En sık bu sorunlar görülüyor

Şevval Cengizli, Down sendromlu çocuklarda en sık rastlanan dil ve konuşma bozukluklarını şöyle açıkladı:

Fonolojik bozukluklar: Sesleri doğru çıkaramama veya kelimeleri yanlış telaffuz etme.

Morfolojik ve sentaktik zorluklar: Cümle yapısında eksiklikler veya dil bilgisel hatalar.

Anlambilimsel (semantik) sınırlamalar: Kelime hazinesinin kısıtlanmış olması.

Pragmatik bozukluklar: Sosyal iletişim kurallarına uyum sıkıntısı, göz teması kuramama, sohbeti başlatma veya sürdürememe.

Kendilerini ifade etmede zorluk yaşayabilirler

Dil ve konuşma bozuklukları ile ilgili sorunların Down sendromlu bireylerin günlük yaşamlarında önemli engeller yaratabileceğini kaydeden Cengizli, “Bu bireylerin kendilerini ifade etmekte zorlanmaları, sosyalleşmelerini sınırlayabilir ve akademik başarılarını olumsuz etkileyebilir. Aynı zamanda, düşük anlaşılabilirlik, duygusal ve davranışsal sorunlara da yol açabilir” dedi.

Erken yaşta terapi ve destek önemli

Bu sorunların erken yaşta başlanan uygun terapi ve desteklerle önemli ölçüde iyileştirilebileceğini belirten Cengizli, “Erken müdahale, bilişsel ve motor gelişimle paralel olarak dil becerilerini desteklemektedir. Aileler, çocuklarının dil ve konuşma gelişimini desteklemek için erken yaşta profesyonel destek alarak dil ve konuşma terapisine mümkün olan en erken dönemde başlamalı, ev ortamında iletişimi teşvik etmelidir” tavsiyesinde bulundu.

İletişim becerileri desteklenmeli

Araştırma Görevlisi Şevval Cengizli, diğer tavsiyelerini şöyle sıraladı: “Günlük aktivitelerde kelime ve cümle kullanımı artırılarak, göz teması ve jestleri destekleyerek bedensel ve sözel olmayan iletişim becerilerini güçlendirebilir. Sabırlı ve tekrar eden dil kullanımıyla aynı kelimeleri ve yapıları sık kullanarak pekiştirme sağlanabilir aynı zamanda müzik ile oyunları kullanarak ritmik aktiviteler ve şarkılar aracılığıyla dil gelişimini desteklenebilmektedir.”

Down sendromlu bireylerde dil ve konuşma gelişimini desteklemek, yaşam kalitesini artırmak ve bağımsız iletişim becerilerini güçlendirmek için multidisipliner bir yaklaşım gerektiğini söyleyen Cengizli, “Erken müdahale, aile ve profesyonellerin iş birliği, doğru terapi yöntemlerinin uygulanması Down sendromlu bireylerin potansiyellerini en uygun şekilde ortaya çıkarmalarını sağlayacaktır. Toplumsal farkındalığı artırmak ve Down sendromlu bireylerin yaşamlarına olumlu katkı sağlamak için hepimize görev düşmektedir” diye konuştu.