Türk Radyasyon
Onkolojisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Gökhan Özyiğit, “Gelir adaletsizliği,
eğitimde fırsat eşitsizlikleri, coğrafi koşullar, etnik, ırk, cinsiyet gibi
konularda ayrımcılıklar yüzünden dünya nüfusunun yarısı hayati öneme sahip sağlık
hizmetlerine ulaşamıyor ve milyonlarca insan en temel kanser bakım olanaklarından
mahrum bırakılıyor. Kanser tanı-tedavi hizmetlerine ulaşmada en sıkıntılı
gruplar maalesef çocuklar, yaşlılar, kadınlar, düşük gelirli bireyler ve kırsal
bölgelerde yaşayanlar.” dedi.
Dünyada 2020 yılında 10 milyon insan kansere bağlı hayatını
kaybettiğine dikkat çeken Özyiğit, “Bu kanser ölümlerinin %70’i dünyanın az
gelişmiş ülkelerinde görülüyor. Bunun en önemli nedenleri arasında, orta veya
düşük gelirli ülkelerde radyoterapi merkezlerinin olmayışı veya yetersizliği
gelmekte. Kanser tedavisinin ana tedavi yöntemlerinden biri olan radyoterapi imkânı
yoksa, sık görülen birçok kanser türünde cerrahi ve ilaç tedavileri yapılsa
dahi kür şansı önemli oranda azalmakta, hatta bazı kanser türlerinde kür şansı
tamamen ortadan kalkmaktadır. Radyoterapi merkezlerinin kurulumu oldukça
maliyetli. Ancak radyoterapi merkezini kurmak tek başına yeterli değil. Çünkü bu
üst düzey teknolojik cihazları kullanacak eğitimli insan kaynağı olmaksızın
cihazlar hiçbir işe yaramıyor. Bugün bazı Afrika ülkelerinde alımı yapılan
milyon dolarlık cihazlar, kullanacak personel olmadığı için kutularından bile
çıkarılmamış durumda.” dedi.
Dernek Olarak Düşük
Gelirli Ülkelerde Çeşitli Faaliyetler Yapıyoruz
İkinci önemli hususun da düşük gelirli ülkelerde kanser
önleme ve kontrol programları için ayrılan bütçenin son derece yetersiz olması
olduğuna dikkat çeken Özyiğit, sözlerine şöyle devam etti:
“Bu nedenle rahatlıkla önlenebilir kategoride yer alan akciğer,
rahim ağzı gibi birçok kanser türleri ilk sıralarda yer almaktadır. Ayrıca
erken tanı imkânları da olmadığı için hastalar çok ileri evrelerde tanı almakta
ve tedavi imkânı ortadan kalkmaktadır. Küresel ölçekte kanserin toplam yıllık
maliyeti 1.16 trilyon dolar olarak tahmin edilmekte. Hâlbuki kanseri önleme
stratejileri için 11.4 milyar dolar ayırabilsek, kanser tedavisi için harcanan giderlerde
yıllık 100 milyar dolar tasarruf yapmış olacağız. Türk Radyasyon Onkolojisi
Derneği olarak bu adaletsizlikleri gidermek için başta Afrika olmak üzere 100’ü
aşkın düşük ve orta gelirli ülkede tamamen gönüllülük esasına dayanan bir
sistemle başta eğitim ve farkındalık faaliyetleri olmak üzere çok ciddi
çalışmalar yürütmekteyiz.”