Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 60
özel ihtisas komisyonu ve 27 çalışma grubunun katılımıyla ekim ayı ortasında
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan 12. Kalkınma Planı, 1 Kasım'da Resmî
Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. 2024-2028 dönemi
için hazırlanan 12. Kalkınma Planı’na ilişkin değerlendirmelerden biri de, Estonya,
Tunus ve Türkiye'deki ofisleriyle sağlık sektörüne pazara erişim, sağlık
ekonomisi, gerçek yaşam veri analizi gibi konularda danışmanlık ve araştırma
hizmetleri sunan ECONiX’ten geldi. ECONiX Araştırma, “Sağlık Perspektifinden On
İkinci Kalkınma Planı” isimli çalışmasını yayımladı.
Sağlık odaklı
planlar, farklı açılardan değerlendirildi
ECONiX’in çalışmasında; planda yer alan koruyucu sağlık
hizmetlerinin güçlendirilip kapasitesinin artırılması, afet ve acil durumlara
hazırlık ve müdahale kapasitesinin desteklenmesinin yanı sıra, sağlıkta insan
kaynağının iyileştirilmesine ve bölgeler arası dağılımda denge sağlanmasına
ilişkin maddeler değerlendirildi. ECONiX Araştırma uzmanlarından Eczacı Aslı
Dalkıran, “İlaç ve tıbbi cihazlara erişimin kolaylaştırılmasından
bağımlılıklarla mücadeleye, sağlık sisteminin mali sürdürülebilirliğinden
sağlık verisi üretimine, pek çok noktaya temas eden 12. Kalkınma Planı,
dikkatli bir planlama, kaynak tahsisi ve etkili yürütmeyle hayata
geçirilebilecek kapsamlı bir yaklaşım sunuyor. ECONiX Araştırma olarak her
başlığı özenle inceledik, riskleri ve fırsatları listeledik” açıklamasını
yaptı.
Toplumsal katılım ve
paydaş işbirliğine ihtiyaç duyuluyor
Sağlığı teşvik edici kampanyaların etkili olması için uzun
vadeli planların geliştirilmesi ve bireylere sağlıklı yaşam tarzlarını
benimsemeleri konusunda eğitim verilmesi gerektiğinin altını çizen ECONiX
Araştırma Yönetim Ekibi Üyesi Dr. Birol Tibet, “Tam da bu sebeple, planın
sağlıkla ilgili hedeflerinde başarılı olabilmek için, toplumsal katılıma ve
işbirliğine ihtiyaç duyuluyor. Özellikle birinci basamak sağlık tesislerinin
güçlendirilmesi için aile sağlığı merkezlerinin ve aile hekimlerinin
desteklenmesi önem arz ediyor. Zira bu kurumlar, sağlıklı yaşam tarzını topluma
birinci elden aktarabilecek, sağlık eğitimini ve farkındalığını
kazandırabilecek kurumlar. Öte yandan, bağımlılıkla mücadele gibi gündemden
düşmeyen hususlarda, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin geliştirilmesi,
sağlık personelinin eğitimi de önem arz ediyor. Bu gibi hedeflere yalnızca
otoritelerin teşviğiyle değil, tüm paydaşların ve kamuoyunun ortaklığıyla
ulaşabiliriz” dedi.
Uzun vadeli
taahhütler ve dengeli kaynak dağıtımı vurgusu
12. Kalkınma Planı'nda, sağlıktaki rakamsal hedeflere de yer
verildi. Buna göre on bin kişi başına düşen hastane yatağı sayısının 30,7’lik
değerinden 2028’e kadar 36’ya, yüz bin kişi başına düşen hekim sayısının ise
228'lik değerinden 2028'e kadar %38’lik artışla 315’e çıkarılacağı belirtildi.
Yayımlanan rakamsal hedeflerin sağlık pazarının gelişimine
ve maliyet projeksiyonlarına da ışık tuttuğuna dikkat çeken ECONiX Araştırma
Yönetim Ekibi Üyesi Dr. Güvenç Koçkaya ise şu değerlendirmeyi paylaştı: “Nadir
hastalıklara, özel gereksinimlere, nitelikli insan kaynağına ve sağlık altyapısına
ilişkin hedefler, ek maliyetler oluşturabilme ve yeni kaynaklar gerektirebilme
potansiyeli taşıyor. Bu sebeple 12. Kalkınma Planı'nda ortaya koyulan
hedeflerin gerçekleştirilmesi için kamu ve özel sektör işbirliği, uzun vadeli
taahhütler ve dengeli kaynak dağıtımı önem arz ediyor. ECONiX Araştırma olarak
imza attığımız bu çalışmayla, hem kamu otoritelerine, hem özel sektör
paydaşlarına hem de topluma, Türkiye’nin gelecek dört yılında sağlık konusunda
kat edebileceği yola dair ayrıntılı bir bakış açısı sunmayı hedefledik.”
