Özel ilaç tedavisi ile kontrolsüz bir şekilde çoğalan,
kanser hücrelerinin büyüme ve yayılmasını durdurmayı hedefleyen Kemoterapi,
özel bir beslenme düzeni gerektiriyor. Kansere ya da kemoterapi dönemine özgü
bir beslenme programının olmadığını ifade eden Anadolu Sağlık Merkezi Medikal
Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Serdar Turhal, “Az tuzlu, az yağlı, az şekerli
beslenmek, gıdaları mümkün olduğunca mevsiminde ve taze tüketmek, yani sağlıklı
beslenmek çok önemli. Kanser tedavisi gören hastalar da sağlıklı beslenmenin
yanı sıra paketlenmiş gıdalardan mümkün olduğunca uzak durmalı, sigara
kullanmamalı, aktif ve hareketli bir hayat sürmeli ve ideal kiloya yakın
olmalı” dedi. Damardan verilen kemoterapiden yaklaşık bir hafta sonra kan
sayımlarının düşeceğini söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Medikal Onkoloji Uzmanı
Prof. Dr. Serdar Turhal, “Bu dönemde çok iyi yıkanamayacak sebzelerin, mümkünse
kabuklarının soyulması ya da pişirilerek yenmesi düşünülebilir. Bazı kemoterapi
ilaçları greyfurt ve nar ile serumdaki kan düzeylerini yükselteceği için
kemoterapi ve onu takip eden birkaç gün bu iki meyveden uzak durulması güvenli
olabilir” bilgilerini paylaştı.
Kemoterapide en sık
görülen yan etkiler bulantı, kusma ve yorgunluk
Kemoterapilerin pek çok yan etkisinin olduğuna vurgu yapan
Prof. Dr. Serdar Turhal, “Genel olarak ve en sık görülen yan etkiler bulantı,
kusma, yorgunluk, saç dökülmesi, ishal, ağız yarası, ateş ve kanama olarak
düşünülebilir. Özellikle tedaviye bağlı yan etkiler tedaviden sonraki saatler
içinde başlar ve 2-3 gün içinde sonlanır. Ancak bazı hastalarda bunun daha uzun
sürmesi de söz konusu olabilir. O zaman ilacın yan etkilerini azaltacak ek
tedavilerin uygulanması ya da kemoterapinin dozunun azaltılması öngörülebilir”
açıklamalarında bulundu.
38 dereceyi geçen
ateş görüldüğünde acilen hekime başvurulmalı
Acil olarak hekime başvurmalarını gerektiren en büyük yan
etkinin ateş olduğunun altını çizen Prof. Dr. Serdar Turhal, “38 dereceyi geçen
ateş önemlidir. Ateş düşürücü ilaçlar alınabilir. Ancak 38 dereceyi aşan
ateşler için özellikle kemoterapiden sonraki birinci haftada kan sayımları
düştüğünden hızlıca hastaneye gidilmesi, kan sayımı yapılması, hastanın muayene
edilmesi, gerekirse idrar analizi ve akciğer filmi çekilmeli. Bu durumda eğer
hastanın bağışıklık sistemi baskılandığı ve aktif bir enfeksiyonun olduğu
düşünülecek olursa hastaya antibiyotik başlanması uygun olabilir. Bunun dışında
daha nadir olmakla birlikte hastaneye başvurmayı gerektiren diğer yan etkiler arasında
ağır derecede ishal, kanama, görme bozukluğu, aşırı bulantı ve kusma gibi yan
etkiler de sayılabilir. Bunlar için standart olarak hastalara tedaviden sonra
koruyucu ilaçlar verilmektedir. Ancak bu tedavilere rağmen bu sıkıntılar sürer
veya artarsa hekimle temasa geçilmesi, eğer bu mümkün değilse acil servise
başvurulması gerekiyor” diye konuştu.
