Ülkemizde ve dünya genelinde erken ergenlik vakalarının
artması, sağlık uzmanlarını ve ebeveynleri endişelendiriyor.
Çocukların normal büyüme sürecini etkileyen bu durum, hem fiziksel hem de
psikolojik sağlık açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Son
yıllarda ise ergenlik yaşının düştüğü ve 6 yaşından küçük çocuklarda dahi
ergenlik bulgularının görüldüğüne dair endişe verici bir tablo ortaya çıktı.
Gün geçtikçe artan vakalarla karşı karşıya kaldıklarını söyleyen Biruni
Üniversite Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Bölümünden Prof. Dr. İlker Tolga
Özgen, 6 yaşından önce başlayan ergenliğin 20 cm'ye kadar boy kısalığına yol
açabileceği ve meme kanseri gibi hastalıklar için risk faktörü oluşturduğu
uyarısında bulundu.
“3 yaşında ergenliği başlamış, 4 yaşında
adet görerek gelen çocuklar var”
Erken ergenliğin biyolojik saatin biraz bozuk çalışmasıyla alakalı bir problem
olduğunu ve tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu yardımcı üreme tekniklerine
başvuru sayısının günden güne arttığını ifade eden Prof. Dr. İlker Tolga Özgen,
“Maalesef 3 yaşında ergenliği başlamış, 4 yaşında adet görerek gelen çocuklar
görüyoruz. Tabii bunlar çok sık değil fakat 6 yaş civarında başlayan ergenliği
son zamanlarda çok sık görmeye başladık. Normalde 8 yaşından küçük kız
çocuklarında meme büyümesi gibi ergenlik belirtilerinin görülmesi erken
ergenlik olarak kabul edilir. Son yıllarda bu durumun sıklığı artmış durumda”
dedi.
Kız ve erkeklerde farklılık gözleniyor,
peki sebepleri neler?
Erken ergenlik yaşının kız çocuklarında gerilediğinin, erkek çocuklarda ise
uzadığının altını çizen Prof. Dr. Özgen, en büyük sebebin ise obezite olduğunu
söyledi. Bir diğer sebebin ise plastiklerin içinde bulunan Bisfenol A maddesi
olduğunu belirten Özgen, “Kız çocuklarında çok daha sık, erkeklerde de tam
tersine geç ergenlik görülüyor. Bunun birkaç sebebi olduğu düşünülüyor.
Özellikle beslenme alışkanlıklarımız değişti. Kilo alıyoruz ve daha obez bir
toplum haline geldik. Dolayısıyla da fazla kilo beyni uyarıp ergenliğin daha
erken başlamasına yol açıyor. Küresel ısınma da sebeplerden bir tanesi. Mesela
Arap Yarımadası'nda ergenlik yaşı daha erken iken, kuzey İskandinav ülkelerinde
daha geç. Dolayısıyla küresel ısınmanın da böyle bir etkisi var. Bunun yanı
sıra bir takım endokrin bozucular dediğimiz özellikle plastik maddelerin
içerisindeki Bisfenol A gibi maddelerin besinlere karışıp gene pozitif olarak
kızlarda uyarı yaptığı, erkeklerde ise bunun östronejik etkisi olduğu için
ergenlik yaşını geciktirdiğini söyleyebiliriz. Tabii bunların bilimsel kanıt
seviyeleri düşük olmakla beraber teoride doğru. Sonuç itibarıyla hangi sebeple
olursa olsun yüzyılın trendi dediğimiz bir trend var ve ergenlik yaşı giderek
geriye doğru kaymaya başladı. Ve biz 8 yaşından önce çok sayıda erken ergen
vakası görüyoruz” şeklinde konuştu.
6 yaş öncesi girilen ergenlik 20 cm’ye varan boy kısalığına sebep oluyor
Erken ergenliğin sebep olduğu 20 cm’ye varan boy kısalığına ve sonrasında ise
yetişkinlik dönemindeki kanser sorunlarına karşı da uyarılarda bulunan Özgen,
sözlerine şöyle devam etti:
“Yapılan çalışmalarda 6 yaşından önce başlayan ergenliklerde yaklaşık 20 cm’ye
yakın boy kaybı olduğu görülmüş. Yani ciddi boy kısalığına sebep olabiliyor.
Bir diğer problem ise psikolojik ve sosyal etkiler. Yani hiçbir arkadaşı adet
görmemişken çocuk adet görünce okul başarısında ciddi düşüklüklere yol
açabiliyor. Erişkin hayatta da erken yaşta adet görenlerin meme, rahim ağzı
kanseri gibi hastalıklarda risk faktörünün arttığı, menopoza daha erken
girdikleri kanıtlanmış durumda. Dolayısıyla çok erken, yani 6 yaşından küçük
olan çocuklarda mutlaka tedavi edilmesi gerekiyor. 6-8 yaş arası başlayan
çocuklarda da çocuğa göre bir değerlendirme yapılıyor. Gerçekten çok hızlı
ilerliyorsa tedavi verilmesi öneriliyor.”
“Farkındalık önemli, genellikle adet
gördükten sonra getiriyorlar”
Konuyla ilgili olarak ebeveynlere ve adaylarına özellikle farkındalık
noktasında tavsiyelerde bulunan Prof. Dr. İlker Tolga Özgen, “Kesin risk
faktörleri net olmadığı için önlem amaçlı ne yapılır sorusuna karşılık tam
olarak gereken uyarıları yapamıyoruz. Fakat doğal beslenme çok önemli.
Plastikten ve endokrin bozuculardan uzak durmak en azından alacağımız önlemler
arasında olabilir. Ayrıca farkındalık da bir diğer önemli faktör. Çünkü
çocuklar bazen adet gördükten sonra getiriliyor. 8 yaşında adet görerek
geliyorsa, 2-3 sene önce meme büyümesi başlamış oluyor. 8 yaşından önce meme
büyümesi varsa, genital ya da koltuk altı bölgesinde tüylenme başladıysa bu
durumda hekime başvurulmalı. Bizler de bir takım değerlendirmeler sonrasında
kemik yaşına bakıyoruz, ultrasonla rahim boyu ve yumurtalık boyutlarını
inceliyoruz. Hormon testlerini de değerlendirerek erken ergenlik var mı yok mu
tespitinden sonra mevcut olan tedaviye başlıyoruz” dedi.
