Hayati bir tehdit oluşturmuyor ancak görüntüsü itibari ile hastaları
estetik olarak son derece rahatsız ediyor. Özellikle kadınlarda ergenlik,
hamilelik veya menopozda alevleniyor. Vücuttaki yağ dokusunun anormal şekilde
birikmesiyle oluşan kronik bir rahatsızlık olan lipödem, tedavi edilmezse ileri
yaşlarda yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Lipödemle alakalı en çok sorulan
soruların cevaplarını Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Uğur
Cangel yanıtladı.
Lipödemin hem kadınlarda hem erkeklerde görülebildiğini ancak kadınlarda
oranın çok daha yüksek olduğunu belirten Dr. Uğur Cangel, “Lipödem, genellikle
kadınları etkileyen ve vücuttaki yağ dokusunun anormal bir şekilde birikmesiyle
karakterize olan kronik bir rahatsızlıktır. Özellikle bacaklar, kalçalar ve
bazen kollar gibi alt ekstremitelerde simetrik yağlanma olur, ancak ayaklar
genellikle etkilenmez. Bu durum genellikle ergenlik, hamilelik veya menopoz
gibi hormonal değişiklikler sırasında ortaya çıkar veya kötüleşir.” dedi.
İki bacakta şişlik, ağrı ve morarma oluşur.
Lipödemde meydana gelen belirtileri sıralayan Dr. Uğur Cangel, “Belirtileri
birkaç başlık altında inceleyebiliriz. Simetrik yağ birikimi dediğimiz durumda,
genellikle her iki bacakta eşit yağ birikimi görülür. Ayrıca etkilenen bölgelerde
ağrı, hassasiyet ve basınca duyarlılık oluşabilir. Ödem yine belirgin
belirtiler atasında yer almaktadır. Ayakta uzun süre kalındığında şişlik
artabilir, ancak bu genellikle gece boyunca azalır. Aynı zamanda kolay morarma
da lipödemin belirtilerinden biridir. Cilt altındaki dokularda artan damar
kırılganlığı nedeniyle kolayca morarma görülebilir. Lipödemin bir diğer
belirtisi de cilt değişiklikleridir. Cilt dokusu normalden daha yumuşak
olabilir ve portakal kabuğu görünümü olabilir.” şeklinde konuştu.
Lipödem ile obezite arasındaki fark…
Lipödemin tanı yöntemlerine, alınabilecek önlemlere ve uygulanan güncel
tedavilere yönelik bilgi veren Dr. Uğur Cangel sözlerine şöyle devam etti.
Lipödemin tanısı, genellikle hastanın şikayetlerinin dinlenmesi ve fiziksel
muayene ile konulur. Ultrasonografi gibi görüntüleme teknikleri, lipödemi diğer
rahatsızlıklardan ayırmaya yardımcı olabilir. Lipid testleri ve biyopsi gibi ek
testler de nadiren kullanılabilir.
Aile öyküsü varsa, diğer bireylerde de görülebilir.
Lipödemin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik
yatkınlığın önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Ailede lipödem öyküsü olan
bireylerde bu rahatsızlığın ortaya çıkma riski daha yüksek olabilir.
Diğer hastalıklardan ayıran özellikleri nelerdir?
Obezite: Lipödemde yağ dağılımı asimetrik değildir, bacaklar orantısız
şekilde daha kalın olabilir. Obezitede ise genel bir kilo artışı ve yağ
birikimi söz konusudur.
Lenfödem: Lipödemde şişlik ayakları genellikle etkilemez, ancak lenfödemde
ayak ve parmaklar da etkilenebilir.
İlerleyen yaşlarda sağlık sorunlarına neden olabilir.
Lipödem yaşamı tehdit eden bir durum olmasa da, ilerlediğinde yaşam
kalitesini önemli ölçüde düşürebilir ve hareket kısıtlılığına, depresyona ve
diğer sağlık sorunlarına yol açabilir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmezse lipödem ilerleyebilir, lenfödem gelişme riski artar,
hareket kabiliyeti azalabilir ve ağrılar daha da kötüleşebilir. Bu durum ayrıca
psikolojik stres ve özgüven kaybına yol açabilir.
Önlem Almak Mümkün mü?
Kesin bir önleme yöntemi olmasa da, dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve
sağlıklı yaşam tarzı ile semptomlar hafifletilebilir. Lipödemin erken dönemde
tanınması, ilerlemesini yavaşlatabilir.
Lipödemin Tedavisi
Lipödemin yönetimi ve tedavisi kişiye özel olarak planlanmalıdır ve uzman
bir sağlık profesyonelinin rehberliğinde olmalıdır. Lipödemde kişiye özel
birkaç farklı tedavi yöntemi uygulanabilmektedir. Bunlardan bir tanesi
kompresyon giysileridir. Bu giysiler şişliği azaltmaya yardımcı olur. Bir diğer
tedavi yöntemi de manuel lenf drenajı yöntemidir. Bu yöntem lenf akışını
artırarak ödemi azaltır. Liposuction da plastik cerrahlar tarafından
uygulanabilen bir diğer tedavi yöntemidir. Bu yöntem ile yağ birikimini
azaltmak amaçlanır.
Ayrıca fiziksel terapi ve egzersiz de hareket kabiliyetini korumaya ve
ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.