Sohbet robotları, sağlık hizmetlerinde çığır açan bir dönüşüm getiriyor. Gündüz ve gece yorulmadan çalışabilme özelliği, hastalarla sürekli etkileşim, verimlilikte artış ve salgınlarda hızlı tarama avantajları bulunsa da, maliyetler, empati eksikliği, güven sorunları ve değerlendirme eksikliği dezavantajlarını da beraberinde getiriyor. Jinekoloji Profesörü Dr. Liji Thomas, sağlık robotlarını çift yönlü analizle ele aldı.

Sohbet robotları, algoritmalara dayalı sorgulara yanıt veren yapay zekâ (AI) tarafından yönlendirilen konuşma platformlarıdır. Müşteri ilişkilerinde çığır açan teknolojiler olarak kabul edilirler. Sağlık teknoloji robotları teknolojik anlamda fayda sağlayan kolaylıkları bulunsa da dezavantajları da mevcuttur. Sağlık sistemine sürekli bir etkileşim kaynağı sağlayan sohbet robotlarının (Chatbot) avantaj ve dezavantajlarını Jinekoloji Profesörü Dr. Liji Thomas şu şekilde sıralıyor;

Soruları cevaplama

Tıbbi sohbet robotları, hastalar veya bakıcıları tarafından tıp uzmanlarına ihtiyaç duymayan soruları sorulanları yanıtlayabildikleri için oldukça yararlıdır. Bu tür araçlar, hastaların sadece sorularının yanıtlanması için randevuya gelme ihtiyacını ortadan kaldırdığından, hem hastalar hem de sağlık hizmeti sağlayıcıları için zaman kaybını önleyerek zamanında faydalı bilgiler sağlıyor.

Tanılama doğruluğunu artırma

Robotların teknoloji akışlarından biri, taramalar gibi büyük veri kümelerinden yeni bilgiler elde etmeye odaklanmasıdır. Bu, insanlarla gerçek zamanlı olarak etkileşime giren ve zaman içinde gelişen öneriler vermek için olasılıksal senaryolar kullanan daha geleneksel sohbet botları görüntüsünden farklıdır.

Hastaların izlenmesi

Sohbet robotları, kronik bir durumun seyri sırasında hastalık, ilaçlar ve yaygın olaylarla ilgili soruları yanıtlamasının yanı sıra, bir hastanın takip sırasından nasıl olduğunu değerlendirmeye yardımcı oluyor. Hasta için muayene gerektiği durumlarda ise doktorla bir randevu planlıyor.

Sağlık hizmetleri refakatçisi olarak sohbet robotları

Tıbbi sohbet robotları, kaygı, depresyon ve yalnızlığa yatkın hastalarla etkileşime girebilir, duygusal sorunlarını yargılanma korkusu olmadan paylaşmalarına olanak tanır ve basit bir arkadaşlığın yanı sıra tavsiye sunar.

Sigorta sorunlarının yumuşatılması

Robotlar hastalık boyunca hastayla birlikte oldukları için hastaların sağlık sigortası taleplerinin hızlı ve sorunsuz bir şekilde onaylanmasına yardımcı olmak için iyi bir donanıma sahiptir. Sadece hastanın tıbbi durumu için en faydalı sigorta poliçelerini önermekle kalmaz, aynı zamanda sigorta talep etme sürecini kolaylaştırarak ve ödeme sürecini basitleştirerek zamandan ve paradan tasarruf edebilirler.

Hasta memnuniyetinin artırılması

Sağlık sohbet robotları, hastaların ilk temas nokrasında anında yanıt almalarını sağlayarak, basitleştirilmiş ve zamanında randevular sağlayarak ve ziyaretten sonra hastaları takip ederek, yalnızca tüm sağlık hizmeti deneyiminden memnuniyet sağlamakla kalmaz, doktorların hastalarıyla daha fazla zaman geçirmesine olanak tanır.

 

Daha fazla verimlilik

Chatbot uzmanları, sağlık profesyonelleri için tasarruf edilen zaman ve çabanın, bilgilerin daha doğru kaydedilmesi ve işlenmesinin, hata riskinin azalmasının ve sonucu tahmin etmek için geçmiş ve şimdiki verileri kullanma yeteneğinin kamu hastanelerinde sağlık hizmetlerinin verimliliğini artıracağını söylüyor. Sohbet robotları, veri analizine dayalı protokoller geliştirerek klinik karar vermenin bazı yönlerini otomatikleştirmek için kullanılabilir.

Rutin teşhis görevleri, çevrimiçi konsültasyonlar ve diğer sanal yardımlar chatbot algoritmaları tarafından yapılabilir, ancak güvenilir bir sonuç için dahil edilmesi gereken diğer faktörler dışarıda bırakılabilir.

Sanal Sağlık Hizmetleri Dezavantajları:

Artan maliyetler

Sağlık hizmetleri sohbet robotları için daha güvenilir algoritmaların geliştirilmesi, ödeme gerektiren programlama uzmanları gerektirir. Ayrıca, yedekleme sistemleri, daha maliyetli hale getiren ve beklenmedik sorunlara yol açabilecek uygulamaları içeren, arızaya karşı güvenli operasyonlar için tasarlanmalıdır.

Eksik değerlendirme

Hastayla ilgili tüm kişisel bilgileri alamamak, sohbet robotlarını ve onlara güvenen uzmanları tıbbi uygulamalarında yanlışlıklara sürükleyebilir, tıbbi sorumlulukları ve yeni etik sorunların ortaya çıkmasını sağlayabilir.

Chatbotlar beden dilini okuyamaz ve bu da bilgi akışını engeller. Bir konuşmada kısa bir boşluk oluştuğunda, robot konuyu düştüğü yerden alamaz, bunun yerine her şeye yeniden başlamak zorunda kalır. Bu tüm kullanıcılar için mümkün veya kabul edilebilir olmayabilir ve zihinsel engele sahip kişilerde etkili olmayabilir.

Mesleki beceriler üzerinde olumsuz etki

Sohbet robotlarının yaygın kullanımı, sağlık profesyonelleri ve müşteriler arasındaki ilişkiyi dönüştürebilir ve tanısal akıl yürütme sürecini hesaba katmayabilir. Bu süreç doğası gereği belirsizdir ve yeni bulgular ortaya çıktıkça tanı zaman içinde gelişebilir.

Doktorların sıklıkla ihtiyaç duyduğu şey zekâdan ziyade bilgeliktir ve yapay bilgelik biliminden çok uzağız. Chatbotlar, hatalarını düzeltmek ve kararlarını değiştirmek için hem bilgelikten hem de esneklikten yoksundur.

Chatbotlar, teşhis fırsatlarını hekimin çalışma alanından çıkardığından, teşhis ve hasta iletişimi konusunda eğitimin kalitesi bozulabilir. İyi hekimlerin birçok farklı konu hakkında bilgi paylaşarak, diğer disiplinlerden kişilerle tartışarak ve diğer süreçlerden ve bilgi alanlarından veri toplamayı öğrenerek yapıldığını belirtmek önemlidir.

Güven eksikliği

Hastalar sohbet robotlarına daha fazla güvenmeye başladıkça, sağlık uzmanlarına olan güvenlerini kaybedebilirler. İkinci olarak, sohbet robotlarına çok fazla güvenmek, kullanıcıyı potansiyel olarak veri korsanlığına maruz bırakabilir. Hastalar birinci basamak hekimlerinden yabancılaşmış hissedebilir veya bir kez çok sık kendi kendine teşhis koyabilirler.

Bu tür bir kendi kendine teşhis, hastanın gerçekten gerekli olduğunda tıbbi bakıma erişmesini veya kendi kendine teşhisin yanlış olduğu netleştiğinde tıp uzmanlarına inanmasını engelleyecek kadar rutin bir mesele haline gelebilir. Bu aşamada tıp uzmanının hastayı ikna etmesi için konuşma ve yakınlık kurma düzeyi, ilk aşamalarda zaman ve emek tasarrufunu çok iyi bir şekilde bastırabilir.

İş mantığı kuralları

Sıklıkla fark edilen bir diğer etik sorun, teknoloji kullanımının sıklıkla göz ardı edilmesi ve mekanik sorunların insan etkileşimleri üzerinde ön plana çıkmasıdır. Dijitalleşen sağlık hizmetlerinin tıbbi uygulama üzerindeki etkileri, özellikle ahlaki imaları olan karmaşık durumlarda klinik karar verme konusunda özellikle endişe vericidir.

Veri korsanlığı

Ayrıca, yapay zekânın başarılı olması için eğitim şarttır ve bu da yeni senaryolar ortaya çıktıkça yeni bilgilerin toplanmasını gerektirir. Ancak bu, tıbbi veya finansal özel verilerin, dijital dünyada bir yerde depolayan sohbet robotuna aktarılmasını içerebilir. Bu tür veriler saldırıya uğrayabilir ve gizlilik ihlalleri meydana gelebilir. Bu, günümüzün acil endişeleri arasındadır.

Hesap verebilirlik eksikliği

Tıbbi bakımda yapay zekâya ilkeye dayalı bir yaklaşımın ortaya çıkmasına rağmen, bunun hasta-hekim ilişkisinin güvene dayalı temelinden, geçmiş deneyimlerin bilgeliğinden ve yasal ve tıbbi hesap verebilirliği sağlamak için güvenilir mekanizmalardan yoksun olduğu doğrudur.