Uzm. Dr. Müge Yetener, sağlıklı
olabilmek için takviyelere sarılmadan önce dört önemli gerekliliği yerine
getirmenin önemine dikkat çekti. Bu gereklilikleri "doğru diyetle
beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, kaliteli ve yeterli uyku uyumak, stresi
yönetip başa çıkabilmek" olarak sıralayan Uzm. Dr. Yetener, "Temel
zayıfsa takviyeler genellikle işe yaramayabilir. Uykunuz bozuksa, diyetiniz
kötü ise ve egzersiz alışkanlığınız yoksa takviyelerden istenen sonucu
alabilmek zor olacaktır." dedi.
Acıbadem Bayraklı Tıp Merkezi Fizik Tedavi ve
Rehabilitasyon Uzmanı ve Fonksiyonel Tıp Uygulayıcısı Dr. Müge
Yetener, kadının erkeğin, gencin yaşlının sağlıklı olmak adına günlük
diyetlerinde çeşit çeşit takviyelere yer verdiğini söyledi. Bu takviyelerin
doktor önerisi olmadan bile eşten dosttan duyumlarla alınıp tüketildiğini
belirten Uzm. Dr. Yetener, "Sadece takviyelerle sağlıklı olunabilir
mi?" sorusunu gündeme getirdi. Sağlıklı olmanın şartları için takviyelerin
ilk sıralarda olmadığını belirten Uzm. Dr. Yetener, "Bu şartlardan ilki,
en önemlisi beslenmedir. Şeker, trans yağlar, rafine karbonhidratlar ve kırmızı
veya işlenmiş etler enflamasyonu artıran yiyeceklerdir. Oysa anti enflamatuar
(vücutta oluşan kronik iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olabilecek bir
beslenme yaklaşımı) gıdalarla sebze ağırlıklı beslenerek, işlenmiş ve paketli
(çöp) besin maddelerinden uzak durmak sağlık için benimsenmesi gereken bir
beslenme modelidir" diye konuştu. Beslenmeden sonra sağlıklı olmak için
stresi yönetmenin, uykunun ve hareketli yaşamın önemini vurgulayan Uzm. Dr.
Yetener sözlerini şöyle sürdürdü:
Stresle başa çıkmak
"Sinir ve endokrin sistemlerimiz, bir aslan tarafından kovalanmak gibi
bundan binlerce yıl önceki stresli durumlara göre, ekstra hormon ve
nörotransmitter (sinir sistemindeki birçok işlevi kontrol ederek oradan gelen
mesajları hedef hücrelere taşımakla görevli olan kimyasal haberciler)
salgılamak üzere evrimleşmiştir, ancak modern hayatta sık görülen stresli
durumlar (örneğin yoğun trafikte her gün bir yerlere gidip geliyor olmak, bir
iş arkadaşıyla gerginlik yaşamak veya sadece kafanızda tekrarlayan olumsuz
düşünceler olması ) için optimize edilmemiştir. Uzun vadede sağlıklı bir vücuda
sahip olmak için, mutlaka stresi nasıl yöneteceğimizi, farkındalığı veya
terapiyi yani bize en uygun olanı bulmak durumundayız. Sık sık doğada bulunmak,
sosyalleşmek, dostlarımızla güvenli bağlar kurmak, insan gibi sosyal bir canlı
için yaşamsaldır. Stresli bir vücut, enflamasyon tepkisi verecek ve hastalıkla
iyi başa çıkabilecek kadar dayanıklı olmayacaktır. Denebilir ki stres,
hastalıklar için şemsiye faktördür. Uzun süreli strese maruz kalmak bağışıklığı
düşüren temel faktördür."
Uyku, yemek ve su kadar önemli
Sağlıklı olmada uykunun önemli bir yeri olduğunu belirten, uykunun insan
bedenini ve zihnini onardığını vurgulayan Uzm. Dr. Yetener, "Uyku kötüyse
diğer tüm önemli sağlık basamaklarından yararlanmak zorlaşıyor. Kaliteli uyku
ve doğru zamanlarda yeterince uyumak, hayatta kalmak için yemek ve su kadar
önemlidir. Uyku olmadan beyninde yeni anılar öğrenmeye ve oluşturmaya izin
veren yolları oluşturamaz veya koruyamayız. Konsantre olmak ve hızlı yanıt
vermek daha zorlaşır. Uyku sırasında, uyanıkken beyninizde biriken toksinleri
ortadan kaldıran bir temizlik gerçekleşir. Nitelik açısından yeterli olmayan
bir uyku hormonal düzensizliklere, depresyon, hafıza zayıflığına, kan şekeri
düzensizliklerine, kardiyovasküler hastalığa, kas gerginliklerine neden
olabilir. Eğer sağlıklı olmak istiyorsak sağlıklı bir uyku düzenimiz
olmalı" dedi.
Hareketsiz yaşam sağlığı tehdit eder
Egzersizin hem fiziksel hem de ruhsal sağlık için gerekli olduğunu, bunun yaşam
tarzımızın bir parçası olması gerektiğini kaydeden Uzm. Dr. Yetener, kasların
artık bir endokrin organ olarak kabul edildiğini söyledi. Yetener şöyle
konuştu: "Kaslarımızı güçlendirmek, hem kasların salgıladıkları maddeler
yoluyla beyni ve genel sağlığımızı güçlendirmek şüphesiz çok önemli. Egzersiz
beyin kaynaklı nörotrofik faktörü (BDNF) arttırır. Üretilen BDNF nöronları
korur, ayakta tutar, öğrenmeyi ve hafızayı destekler. Egzersiz aynı zamanda ruh
halini geliştirmeye, vücut ve zihindeki stresi azaltmaya yardımcı olur. Stresle
başa çıkmayı kolaylaştırır. Kas dayanıklılığını, koordinasyonu ve dengeyi
sağlar. Hücre ve kasları insüline duyarlı hale getirir. Kalp damar
dayanıklılığını arttırır. Kemik sağlamlığını, eklem esnekliğini arttırır.
Bağışıklığı olumlu etkiler. Kolonu uyarır, kabızlığı önler. Toksinlerin ter ve
lenfatik sistem yoluyla atılmasını kolaylaştırır, detoksifikasyona yardımcıdır.
Bağırsak florasını olumlu olarak etkiler. Sağlığımız açısından bu kadar önemli
olan egzersize günlük rutinimizde mutlaka yer vermeliyiz."
Sağlıklı olmanın temel ilkelerini 4 başlıkta sıraladıktan
sonra sağlıklı yaşamda takviyelerin yerine değinen Uzm. Dr. Yetener,
"Öncelikle yiyeceklerle güçlü bir temel oluşturmak ve ancak ondan sonra
takviyeleri seçmek gerekir. Temel zayıfsa takviyeler genellikle işe
yaramayabilir. Uykunuz bozuksa, diyetiniz kötü ise ve egzersiz alışkanlığınız
yoksa takviyelerden istenen sonucu alabilmek zor olacaktır." dedi.