Günümüzde toplumun yaşlanmasıyla birlikte kanserin sıklığı artan hastalıklar
grubu olduğunu belirten Prof. Dr. Yıldırım, “Kanser hastalarının tedavisinde
hastaların yaşam kalitelerini düşüren önemli sorunlardan biri yorgunluktur”
dedi. Prof. Dr. Yıldırım, kemoterapi, immünoterapi ve radyasyon gibi
tedavilerin yan etkisi yorgunluk hissinin ameliyat olan kişilerde genellikle
ameliyat sonrasında ortaya çıktığını ifade etti.
Yorgunluğa Neden Olan Diğer Faktörler
Tedaviler dışında da hastaların yorgun, zayıf veya enerjisiz hissedebileceği
faktörler olduğunu hatırlatan Prof. Yıldırım, bunun nedenlerini şöyle sıraladı:
“Üzgün, endişeli veya stres. Yeterince yemek yememek. Uyumakta zorluk çekmek
veya yeterince uyuyamamaktır. Ağrılar. Kırmızı kan hücrelerinin azalması olan
anemisi vardır. Bir hastanın çok az kırmızı kan hücresi varsa, vücudu ihtiyaç
duyduğu tüm oksijeni alamaz. Yorgunluk durumunda hastanın belirtileri ve günlük
aktiviteleri sorgulanır. Ayrıca yorgunluğa neden olabilecek ancak tedavi
edilebilir durumları kontrol etmek için kan testleri de yapılır.”
Çok Yorgun
Hissedildiğinde Yapılabilecekler
Prof. Dr. Yıldırım, hastaların çok yorgun hissettiğinde yapabilecekleriyle
ilgili şu önerilerde bulundu:
“ Egzersiz yapın. Egzersiz, enerjinizi artırabilir ve iştahınızı
iyileştirmenize yardımcı olabilir. Kısa bir yürüyüş bile olsa her gün egzersiz
yapmaya çalışın. Yoga yapın. Nefes egzersizleriyle hafif yoga yapmak birçok
insanın daha az yorgun hissetmesine ve geceleri daha iyi uyumasına yardımcı
olur. Stresinizi azaltın. Hayatınızdaki stresi azaltmak için yapacaklarınızı
ihmal etmeyin. Öncelikle çok fazla kendinizi yormayın, ailenizden ve
arkadaşlarınızdan ev işlerinizi yapmanıza yardım etmelerini isteyin. Mümkünse
işten izin alın veya daha az saat çalışın. Gevşeme egzersizleri veya meditasyon
yapın. Bir psikiyatri uzmanıyla konuşun veya bir destek grubuna gidin.
Enerjinizi koruyun. Çok fazla enerji kullanmaktan kaçınmak için günlük
rutinlerinizi ve faaliyetlerinizi yapma biçimini değiştirebilirsiniz. Örneğin,
önceden plan yapmaya çalışın, sık sık dinlenin ve bir şeylere ulaşmanıza
yardımcı olacak cihazları kullanın. Uyku alışkanlıklarınızı iyileştirin. Her
gece en az 8 saat uyumaya çalışın. Uyumakta zorluk çekiyorsanız uyku
alışkanlıklarınızı iyileştirmek için; öğleden sonra veya akşam geç saatlerde
alkol veya kafeinli içecekler tüketmekten kaçının. Her gün aynı saatte uyuyup
uyanmaya çalışın. Gün içinde şekerlemelerinizi sınırlayın ve bir seferde 30
dakikadan fazla şekerleme yapmayın. Her gün yeterli miktarda sıvı alın.”
Doktora başvurulacak durumlar
Prof. Dr. Yıldırım, doktora başvurulması gereken durumları ise şöyle özetledi:
"Baş dönmesi ve çok zayıf hissettiğinizde veya nefes almakta zorluk
çektiğinizde. Banyo yapmak, giyinmek ve yemek yemek dahil günlük aktivitelerinizi
yapamayacak kadar yorgun hissediyorsanız doktora başvurmalısınız.”
Yorgunluk durumunda uygulanacak tedaviler
Prof. Dr. Yıldırım, yorgunluk durumunda uygulanacak tedaviler konusunda ise
şunları kaydetti: “- Aneminiz varsa anemi tedavileri, Vücudunuzun daha fazla
kırmızı kan hücresi yapmasına yardımcı olmak için belirli anemi türlerini
ilaçlarla tedavi edilebilir. Ayrıca anemi ‘kan nakli’ adı verilen bir
prosedürle tedavi edilebilinir. Kan nakli sırasında kişiye başkası tarafından
bağışlanan kan verilir. Uyarıcı adı verilen ilaçlar; Kişinin enerjisini
artırabilir. Genellikle bu ilaçlar yalnızca ciddi derecede yorgun ve zayıf olan
kişilere reçete edilir. Steroid adı verilen ilaçlar; Ciddi derecede yorgun ve
zayıf olan hastalarda enerjiyi artırabilir. Yan etkileri nedeniyle genellikle
kısa süreliğine kullanılırlar. Amerikan Ginseng adı verilen bir bitki; Bu
bitkiyi günlük almak, kanser tedavisi sırasında yorgun olan kişilerin enerji
düzeylerini yükseltebilir. Depresyonu tedavi etmek için kullanılan ilaçlar;
Depresyonu olan kişiler çok üzgün hissetmenin yanı sıra sıklıkla yorgun
hissederler ve geceleri iyi uyuyamazlar. Bazı erkek hastalarda erkeklik hormonu
testosteronun düşük seviyeleri yorgunluğa neden olabilir. Bu hastalar
testosteron replasman tedavisiyle tedavi edilebilir.”
