Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakın Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr.
Tülin Ayazoğlu Çin'de hızla yayılan covid benzeri HMPV salgınına karşı alınması
gereken gereken önlemleri ve tedbirleri anlattı. 5 yaşından küçüklerin ve 65
yaşından büyüklerin İnsan Metapnömovirüsü (HMPV) karşı dikkatli olması gerektiğini
ifade ederek, bu virüs ile dünyanın 2001 yılında tanıştığını söyledi.
Çin'de yeni bir virüs kaynaklı yaşanan hastalıklara değinen Prof. Dr. Tülin
Ayazoğlu, patojen ile ilgili değerlendirmede bulundu. Ayazoğlu, "Dünya,
2019'da Covid-19'un yol açtığı aylarca süren pandemiyi binlerce can kaybı ve
küresel yıkımı hafızalardan silememişken, Çin'den yayılan İnsan Metapnövirüsü
(HMPV) benzer bir tehdidi yeniden gündeme getiriyor. Hızla yayılan bu virüs, 5
yıl aradan sonra Covid-19'un yıkıcı etkilerini yeniden hatırlatıyor. Salgın
korkuları tekrar gündeme gelirken, insanlık bir kez daha küresel bir sağlık krizinin
eşiğinde mi? Peki, HMPV virüsü ve Covid-19 ile arasındaki farkları nelerdir?
Küresel bir alarm dahilinde nasıl korunmalıyız. Bu sorularla baş başa kalıyoruz.
Ancak HMPV'nin Covid-19 gibi küresel bir pandemiye yol açma potansiyeli mevcut
değildir. Bu yüzden Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Çin Hastalık Kontrol
ve Önleme Merkezi (CDC), şu ana kadar HMPV nedeniyle herhangi bir olağanüstü
hal ilan etmemiştir. Öte yandan HMPV, Covid-19 gibi yeni ve beklenen bir virüs
değil, ilk olarak 2001'de tanımlanan bu virüsün öksürük, ateş, burun
tıkanıklığı ve nefes darlığı gibi semptomlarla birlikte üst ve alt solunum yolu
enfeksiyonlarına neden olduğu uzun süredir bilinen bir patojendir. Bu yüzden,
dünyada büyük bir panik oluşturacak kadar acil bir durum olmadığı
vurgulanmaktadır. İnsan metapnömovirüsü (HMPV), genellikle soğuk algınlığına
benzer semptomlara neden olan bir virüstür. Genellikle üst solunum yolu
enfeksiyonlarına neden olur, ancak bazen zatürre, astım alevlenmeleri gibi alt
solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir veya kronik obstrüktif akciğer
hastalığını (KOAH) kötüleştirebilir. HMPV enfeksiyonları kış ve ilkbaharın
başlarında daha yaygındır" dedi.
Kimler risk altında?
Prof. Dr. Ayazoğlu HMPV virüsünden korunmak için alınması gereken tedbirleri
anlatarak, 5 yaşından küçükler (özellikle prematüre bebekler) veya 65 yaşından
büyüklerin, bağışıklık sistemi zayıf olanların (HIV, kanser veya otoimmün
bozukluklar gibi rahatsızlıkları olanlar veya bağışıklık sistemini baskılayan
ilaçlar kullananların), astım veya KOAH hastalarının risk altında olduğunu
açıkladı. Ayazaoğlu, "Öksürük, ateş, burun akıntısı, boğaz ağrısı,
hırıltı, nefes darlığı ve döküntü olarak görülüyor. Virüs, genellikle öksürme,
hapşırma, el sıkışma ve kirli yüzeylere (Telefon, kapı kolu, klavye veya
oyuncak gibi yüzeylere veya nesnelere) dokunmak yoluyla yayılmaktadır. Bu da,
özellikle kalabalık alanlar ve kapalı ortamları riskli hale getirmektedir.
İnsan metapnömovirüsünü tedavi eden herhangi bir antiviral ya da antibiotik
ilaç yoktur. Çoğu hasta, kendilerini daha iyi hissedene kadar dinlenme, bol
sıvı alımı ve ateşi düşürücüler gibi terapi yöntemleriyle evde semptomları
yönetebilir. Ancak küçük çocuklar, yaşlılar ve immun sistemi zayıf bireyler
için, virüs daha ciddi sorunlara yol açabileceğinden, bu grup hastaların,
hastanede yatarak tedavi ihtiyacı olabilir. Ellerin sık sık su ve sabun ile
yıkanması; sabun ve su kullanılmıyorsa alkol bazlı bir el dezenfektanı
kullanması. Hapşırırken veya öksürürken ağız ve burnun eller ile değil de
dirsek ile kapatılması. Soğuk algınlığı veya diğer bulaşıcı hastalıklara
yakalananların başkalarının yanında bulunmasından kaçınması eğer
kaçınamıyorsanız maske takması gerekir" ifadelerini kullandı.
İnsan metapnömovirüsü (HMPV) virüsünün, genellikle soğuk algınlığına benzer
semptomlara neden olan yaygın bir virüs olduğunu belirten Prof. Dr. Ayazoğlu,
"5 yaşından büyükseniz, muhtemelen en az bir kez geçirmişsinizdir. Çoğu
zaman, birkaç gün içinde evde iyileşirsiniz. Ancak bazen HMPV ciddi
komplikasyonlara neden olabilir. Küçük çocuklar, 65 yaş üstü yetişkinler ve
bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ciddi hastalık riski daha yüksektir.
HMPV hakkında herhangi bir endişeniz varsa sağlık uzmanınızla
görüşün. Siz veya çocuğunuz nefes almada zorluk çekiyorsa, yüksek ateş var ise,
ciltte, dudaklarda veya tırnaklarda mavileşme (siyanoz) veya ciddi hastalığın
başka belirtilerini gösteriyorsanız hemen tıbbi yardım almak için bir sağlık kuruluşuna
başvurun" dedi.