Bu çalışma, afetler bağlamında gıda güvencesizliği üzerine yürütülen küresel araştırmaları kapsamlı bir bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemekte ve bilgi üretim süreçlerini, tematik eğilimleri ile uluslararası işbirliği ağlarını ortaya koymaktadır. Web of Science Core Collection veritabanından elde edilen 2011–2025 yılları arasında yayımlanmış 459 makale, Bibliometrix yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular, özellikle COVID-19 pandemisinin etkisiyle 2019 sonrasında yayın sayısında belirgin bir artış olduğunu göstermektedir. Bu durum, kriz dönemlerinde gıda sistemlerinin ve tedarik zincirlerinin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne sermektedir. Analiz sonuçlarına göre, yayınların önemli bir kısmı ABD, Güney Afrika ve Avustralya gibi gelişmiş ülkelerden çıkarken, afetlerden en çok etkilenen düşük ve orta gelirli bölgelerdeki araştırmaların sınırlı kaldığı tespit edilmiştir.
Anahtar kelime analizleri, afet kaynaklı gıda güvencesizliğinin iklim değişikliği, tarımsal sürdürülebilirlik, yoksulluk ve sağlık ile güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. En sık kullanılan kavramlar arasında “iklim değişikliği,” “güvencesizlik” ve “risk” öne çıkmaktadır. Ancak uluslararası işbirliği ağları incelendiğinde, bilimsel üretimin belirli ülkeler ve kurumlar etrafında yoğunlaştığı, küresel araştırma ağlarının ise yeterince kapsayıcı olmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, afet dönemlerinde gıda güvencesizliğinin yalnızca beslenme veya sağlık sorunu olmadığı, aynı zamanda çevresel bozulma, tarımsal kırılganlık ve sosyoekonomik dayanıklılık ile doğrudan bağlantılı olduğu ortaya konmuştur. Çalışma, afet koşullarında gıda güvencesizliğiyle mücadele için iklim uyumlu tarım politikaları, sürdürülebilir gıda sistemleri ve kırılgan gruplar için adil gıda erişimini önceleyen bütüncül politikaların geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Ayrıca, bilimsel üretimdeki boşlukların giderilmesi için daha kapsayıcı işbirliklerine ve disiplinlerarası yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir.