Renkli ambalajları, meyveli tatları ve şekerlemeye benzeyen görünümleriyle çiğnenebilir vitaminler son yıllarda oldukça popüler. Özellikle hap yutmakta zorlanan kişiler, klasik tabletler yerine bu ürünleri tercih edebiliyor. Bir de doğrudan ağza sıkılarak kullanılan vitamin spreyleri var. Peki kullanımı daha kolay olan bu ürünler, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri yeterli miktarda sağlıyor mu? İngiltere merkezli tüketici kuruluşu “Which?”, çiğnenebilir vitaminleri, spreyleri ve geleneksel tabletleri karşılaştırdı. Araştırmada bazı popüler ürünlerin daha pahalı olmasına rağmen daha az besin öğesi içerdiği görüldü.

Çiğnenebilir vitaminlerin içeriği araştırıldı

Which?, vitamin ve mineral takviyelerinin içeriğini incelemek için farklı markaların ürünlerini karşılaştırdı. Araştırmada multivitaminler, magnezyum takviyeleri ve menopoz dönemine yönelik ürünler de yer aldı. Beslenme uzmanları, ürünlerin içerdiği vitamin ve mineral miktarlarına, günlük kullanım dozlarına ve katkı maddelerine baktı. Ardından çiğnenebilir ürünleri ve spreyleri, benzer amaçlarla satılan tablet ve kapsüllerle karşılaştırdı.

22 Ekim 2026’da yayımlanan sonuçlara göre çiğnenebilir vitaminler, geleneksel tabletlere kıyasla sekiz kata kadar daha pahalı olabiliyor. Üstelik fiyat farkına rağmen bazı ürünlerdeki etkin madde miktarının daha düşük olduğu görüldü. Araştırmacılar, özellikle magnezyum ve multivitamin içeren çiğnenebilir ürünlerde bu duruma dikkat çekti.

Bazı çiğnenebilir vitaminler tabletlerden daha az besin öğesi içeriyor

Multivitamin satın alırken ambalajın üzerinde uzun bir vitamin listesi görmek, ürünün bütün ihtiyaçlarımızı karşılayacağını düşündürebiliyor. Ancak Which?’in incelemesinde ürünler arasında önemli farklılıklar bulundu. Kuruluşun değerlendirmeye aldığı çiğnenebilir multivitaminlerde yedi ile 14 arasında besin öğesi bulunurken geleneksel tabletlerin bazılarında bu sayı 23’e ulaştı.

Örneğin Boots markasının çiğnenebilir multivitamin ürünü dokuz farklı vitamin içeriyordu. Aynı markanın A-Z multivitamin tabletinde ise Which?’in karşılaştırmasında esas aldığı 23 besin öğesinin tamamı bulunuyordu. Ayrıca çiğnenebilir ürünün günlük kullanım maliyeti tabletin iki katından fazlaydı. Bu örnek, aynı markanın ürünleri arasında bile içerik bakımından büyük farklar olabileceğini gösteriyor.

Elbette daha fazla vitamin içermesi, bir ürünün herkes için mutlaka daha uygun olduğu anlamına gelmiyor. Çünkü yaş, beslenme düzeni ve sağlık durumuna göre ihtiyaç duyulan besin öğeleri değişebiliyor. Önemli olan mümkün olduğunca fazla vitamin almak değil, gerçekten ihtiyaç duyulan maddeleri uygun miktarlarda kullanmak.

Magnezyum takviyelerinde fiyat farkı daha da büyüyor

Araştırmanın en çarpıcı karşılaştırmalarından biri magnezyum ürünleriyle ilgiliydi. Which?, Starpowa Magnesium Super Strength isimli çiğnenebilir takviyenin günlük kullanımda 206 miligram magnezyum sağladığını belirledi. Ürünün bir günlük maliyeti ise İngiltere’de 1,33 sterlin olarak hesaplandı.

Buna karşılık Nutriva Magnesium Complex tabletleri, günlük 400 miligram magnezyum içermesine rağmen yalnızca 17 peniye mal oluyordu. Kuruluş, karşılaştırılan bu iki ürün arasında yıllık harcama farkının 423 sterlini aşabileceğini belirtti. Yani daha yüksek fiyat ödemek, her zaman daha yüksek miktarda mineral almak anlamına gelmiyor.

Holland & Barrett markasının magnezyum ürünlerinde de benzer bir fark görüldü. Çiğnenebilir versiyon günlük 150 miligram magnezyum içerirken tablet formu 300 miligram sağlıyordu. Üstelik tabletin günlük maliyeti daha düşüktü.

Vitamin şekerlerinin içinde neden daha fazla katkı maddesi bulunuyor?

Çiğnenebilir vitaminleri cazip kılan özelliklerden biri, şekerleme gibi tatmaları. Ancak bu kıvamın ve lezzetin elde edilebilmesi için bazı ek bileşenlerin kullanılması gerekiyor. Jel oluşturucu maddeler, tatlandırıcılar, aromalar ve kıvam düzenleyiciler bu ürünlerin içeriğinde yer alabiliyor.

Which?’iin araştırmasına göre incelenen çiğnenebilir vitaminlerin çoğunda katkı maddeleri, geleneksel tabletlerden daha fazlaydı. Örneğin Boots’un çiğnenebilir multivitamini, tablet versiyonuna kıyasla iki kat fazla katkı maddesi içeriyordu. Ayrıca ürünün içeriğinde farklı şeker ve tatlandırıcı türleri bulunuyordu.

Ancak katkı maddesi içeren her ürünün sağlığa zararlı olduğunu düşünmek de doğru değil. Araştırmacılar, inceledikleri katkı maddelerinin tek başına zararlı olarak değerlendirilmediğini belirtiyor. Buradaki temel sorun, üründe vitamin ve minerallerin yanında ne kadar yer kapladıkları ve tüketicilerin satın aldıkları ürünün içeriğini yeterince inceleyip incelemediği.

Peki vitamin spreyleri tabletlerden daha mı etkili?

Hap yutmak istemeyen kişiler için bir başka alternatif de ağız içine uygulanan vitamin spreyleri. Özellikle D vitamini ve B12 içeren ürünlerin sprey formu oldukça yaygın. Ancak Which?’in incelediği multivitamin spreylerinde de bazı besin öğelerinin eksik veya düşük miktarda olduğu görüldü.

Örneğin Nature’s Aid markasının multivitamin spreyi, günlük D vitamini ve B12 ihtiyacını karşılayabilecek miktarlar içeriyordu. Buna karşılık A ve C vitaminleri için referans alınan günlük miktarların yalnızca yüzde 12,5’ini sağlıyordu. İncelenen spreylerin genelinde de geleneksel multivitamin tabletlerine kıyasla daha az çeşit besin öğesi bulunuyordu.

Yine de bütün spreylerin yetersiz olduğunu söylemek mümkün değil. Belirli bir vitamin eksikliğini gidermek amacıyla hazırlanmış ürünler, çok sayıda vitamin içermeseler bile uygun dozda kullanılabiliyor. Bu nedenle ürünün tablet, sprey veya çiğnenebilir formda olmasından önce hangi vitamini ne kadar içerdiğini kontrol etmek gerekiyor.

Uzmanlar vitamin alırken nelere dikkat edilmesini öneriyor?

Which? beslenme uzmanı Shefalee Loth, tüketicilerin renkli ambalajlardan ve güzel tatlardan etkilenmeden önce takviyeye gerçekten ihtiyaç duyup duymadıklarını düşünmeleri gerektiğini belirtiyor. Loth’a göre ürün seçerken içerdiği besin öğeleri, dozları ve günlük kullanım maliyeti karşılaştırılmalı. Çünkü daha pahalı olan ürün, her zaman daha fazla fayda sağlamıyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Servisi de çoğu insanın gerekli vitamin ve mineralleri dengeli beslenmeyle karşılayabildiğini, ancak bazı kişilerin ek takviyeye ihtiyaç duyabileceğini belirtiyor. Örneğin belirli vitamin eksiklikleri, özel beslenme düzenleri veya bazı sağlık koşulları takviye kullanımını gerekli kılabiliyor. Buna karşılık ihtiyaç olmadığı hâlde yüksek dozda vitamin veya mineral almak, istenmeyen sağlık sorunlarına yol açabiliyor.