Bakan Memişoğlu, AMATEM ve ÇEMATEM’lere ilişkin, son bir yılda 8 bin 772 ayaktan başvuru yapıldığını, 1128 çocuk ve ergenin yatarak tedavi gördüğünü belirterek başvuruların büyük bölümünün çoklu madde kullanımına ilişkin olduğunu söyledi.
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu,
AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında
toplandı.
Komisyon'da, Bakanlığının çalışmalarına ilişkin bilgi veren
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, aile hekimliği sistemi kapsamında yürütülen
izlem programlarıyla çocukların büyüme ve gelişimlerinin düzenli takip
edildiğini, riskli durumların erken aşamada tespit edilerek ilgili birimlere
yönlendirme yapıldığını söyledi.
Bu çalışmaların önemli bir ayağını 0-6 Yaş Çocuğun
Psikososyal Gelişimini Destekleme Programı'nın oluşturduğunu belirten
Memişoğlu, şu bilgileri paylaştı:
"Program kapsamında aile hekimleri ve aile sağlığı
çalışanları tarafından gebelerin sağlık durumları ile 0-6 yaş aralığındaki
çocukların gelişimleri bütüncül bir yaklaşımla izlenmektedir. 2025 yılı
içerisinde bu program kapsamında 675 bin 815 bebek ve çocuğumuzun psikososyal
izlemi gerçekleştirilmiştir. Programın ülke genelinde etkin biçimde uygulanabilmesi
amacıyla 40 bin 87 hekim ile 44 bin 296 ebe ve hemşire olmak üzere toplam 84
bin 383 sağlık personeline eğitim verilmiştir."
Memişoğlu, Türkiye'de çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında
kamu, özel ve üniversitelerde 2 bin 260 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanının
hizmet verdiğini aktararak, "711 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı ile 441
asistan hekim, Bakanlığımıza bağlı 229 sağlık tesisinde aktif olarak hizmet
sunmaktadır. Bu hizmetler çok disiplinli ekip anlayışıyla yürütülmektedir.
Bakanlığımız bünyesinde görev yapan 1040 psikolog, 963 sosyal çalışmacı ve 534
çocuk gelişimci, çocuklarımızın ruhsal iyilik halinin korunması ve güçlendirilmesinde
önemli rol üstlenmektedir." ifadelerini kullandı.
Üniversiteler ve öğrenci yurtlarında "gençlik ruh
sağlığı faaliyetleri" kapsamında çalışmalar yaptıklarını söyleyen
Memişoğlu, şunları kaydetti:
"Bu çerçevede 2025 yılı içerisinde 144 bin 478 gencimize
eğitim ve danışmanlık hizmeti sağladık. Çocukların korunmasına yönelik önemli
yapılardan biri de Çocuk İzlem Merkezlerimizdir. Adli süreçlere konu olan
çocukların olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çok disiplinli bir yaklaşımla
hizmet sunulmaktadır. Halihazırda 70 ilimizde 74 Çocuk İzlem Merkezi faaliyet
göstermekte olup ülke genelinde yaygınlaştırma çalışmalarımız süratle devam
etmektedir. Çocuk ihmali ve istismarının önlenmesine yönelik farkındalık
faaliyetleri de düzenli olarak yürütülmektedir. İl sağlık müdürlüklerimizin
koordinasyonunda gerçekleştirilen eğitimler kapsamında sağlık personelimizin
yanı sıra çocuklarla temas eden farklı kurum çalışanları ve vatandaşlarımız
dahil olmak üzere 1 milyon 283 bin 203 kişiye eğitim verilmiştir."
"Çocuk ve
ergenlere yönelik hizmetler 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM'ler aracılığıyla
yürütülmektedir"
Çocukların suça sürüklenmesinde önemli risk alanlarından
birinin madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklar olduğunu belirten
Memişoğlu, bu nedenle bağımlılıkla mücadele çalışmalarını çocuklar, gençler ve
aileleri kapsayacak şekilde yürüttüklerini anlattı.
Memişoğlu, "Son bir yılda 'Dijital Dünyada
Ebeveyn/Çocuk ve Genç Olmak' temasıyla 'An Sende Kalsın' sloganı kapsamında
yürütülen eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla yıl içinde toplam 1 milyon 418
bin 612 kişiye ulaşılmıştır." diye konuştu.
Bakan Memişoğlu, Sağlıklı Hayat Merkezlerinde psiko-sosyal
danışmanlık, sigara bırakma danışmanlığı ve bağımlılıkla mücadele danışmanlığı
hizmetleri sunulduğunu belirterek, "Bunun yanı sıra akran zorbalığı,
ergenlik dönemi sorunları, aile içi iletişim, çocuk ihmali ve istismarı,
psikososyal kriz durumları ve sınav kaygısı gibi konularda da çocuklara ve
ailelerine destek verilmektedir. Madde bağımlılığı alanında danışmanlık hizmeti
sunan ALO 191 Danışma Hattı aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 552 bin
danışmanlık hizmeti verilmiştir." dedi.
Bağımlılıkla karşı karşıya kalan vatandaşlar için tedavi ve
rehabilitasyon altyapısını sürekli güçlendirdiklerini vurgulayan Memişoğlu, Alkol
ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezleri (AMATEM) ile Çocuk
Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerine (ÇEMATEM) ilişkin şu
değerlendirmeyi yaptı:
"Ülke genelinde 64'ü yataklı, 79'u ayaktan olmak üzere
toplam 143 AMATEM ve ÇEMATEM'de 1582 yatak kapasitesiyle hizmet sunulmaktadır.
Çocuk ve ergenlere yönelik hizmetler 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM'ler
aracılığıyla yürütülmektedir. Bu merkezlerin 15'i yataklı olup toplam 242 yatak
kapasitesine sahiptir. Geride bıraktığımız bir yıllık süre içerisinde bu
merkezlere 8 bin 772 ayaktan başvuru yapılmış, 1128 çocuk ve ergen yatarak
tedavi görmüştür. Başvuruların büyük oranı birden fazla madde kullanımına
ilişkindir. Merkezlerde yalnızca tıbbi tedavi değil, psikososyal destek ve aile
danışmanlığı hizmetleri de sunulmakta, tedavi sonrası sosyal uyum süreci
yakından izlenmektedir."
Bakan Memişoğlu
soruları yanıtladı
Memişoğlu, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma
Komisyonunda milletvekillerin sorularını yanıtladı.
Bakan Memişoğlu, otizm tarama programı kapsamında 2025
yılında 220 bin çocuğa tarama yapıldığını, 8 bin 362 çocuğun riskli
göründüğünü, bunların 1000'e yakınının çocuk psikiyatristince tedavi edilmeye
başlandığını bildirdi.
Türkiye'nin sağlık kapasitesinin ulaşılabilirlik anlamında
dünyaya örnek olduğunu belirten Memişoğlu, "Hatta 'fazla ulaşılabilir'
diye tartışılan bir sağlık sistemimiz var. Bu, çocuk psikiyatristinde de böyle.
Kamu hastanelerinde 2025'te 1 milyon 910 bin çocuk psikiyatrisi kapasitemiz var.
Randevu ile ilgili problem varmış gibi söyleniyorsa bizim aile hekimlerimizden
burada açtığımız kapasite 160 bin. Aile hekimlerinin kapasitesi 73 bin. Aile
hekimlerine gidildiği zaman hekim istediği zaman istediği çocuk
psikiyatristinden randevu alabiliyor." ifadelerini kullandı.
Sağlıklı Hayat Merkezlerinin önemine dikkati çeken
Memişoğlu, "Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız ile konuştuk. Bütün
sağlıklı hayat merkezlerimizde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile ilgili
bir binada bir sosyolojik alan, birim oluşturuyoruz. Böylece sağlıklı hayat
merkezlerimiz aynı zamanda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal açıdan
aileleri destekleyeceği bir birim oluşuyor şimdi." diye konuştu.
Bu merkezlerde verilen hizmetleri paylaşan Memişoğlu,
"2025 yılında sadece sağlıklı hayat merkezlerimizde 278 bin psikolog, 106
bin sosyal çalışmacı, 192 bin çocuk gelişimi hizmeti vermişiz. Bunların doluluk
kapasitesi yüzde 20. Biz 5 kat daha burada hizmet verebiliriz ama bunları
maalesef belki de tanıtamıyoruz veya proaktif olarak ailelere bunu daha çok
anlatamıyoruz." dedi.
"Bizim amacımız
çocukları ayakta ailesiyle beraber tedavi etmek"
"Çocuklarda tütün, madde ve davranışsal bağımlılıkla
ilgili okullarda özellikle 12-18 yaş grubunda Milli Eğitim Bakanlığı ile
birlikte tarama ve danışmanlık hizmetleri planlamaya çalışıyoruz." diyen
Memişoğlu, Kovid-19'dan sonra özellikle davranışsal sorunları 12-18 yaş
grubunda daha büyük risk oluşturmaya başladığını vurguladı.
Sağlık Bakanı Memişoğlu, "Bu konuda açık cezaevinde
olanlarla da normal bir okul ve lise tarama programlarıyla MEB ile çalışacağız.
Hüküm giyen bağımlı bir kişinin infazının son bir senesine yakın içeride bir
bağımlılık merkezi oluşturarak, cezaevinde hükümlüyken tedaviye başlıyoruz. İki
pilot çalışma yapıyoruz, eğer verim alırsak bunları genişleteceğiz."
şeklinde konuştu.
Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerinin (ÇEMATEM)
sayısının 22 olduğunu hatırlatan Memişoğlu, "Maalesef toplumun ve
ailelerin yaklaşımı konusunda biz halen daha bu ÇEMATEM'leri çok işler hale
getirmiş değiliz. Türkiye'ye yayalım ama bugün ÇEMATEM'lerin doluluk oranlarına
baktığınız zaman çoğunda yüzde 50'nin altında. Çünkü aileler bu çocukları
bırakmıyor. Bizim amacımız çocukları ayakta ailesiyle beraber tedavi etmek.
Çocuk bir bağımlıysa bu sadece kendisinden kaynaklanmıyor. Çevresi gibi
ailesiyle de problemi olduğu net." değerlendirmelerinde bulundu.
Toplumda bağımlılık riskinin arttığını söyleyen Memişoğlu,
"Bu, toplumsal dayanışmayla çözülecek. Paydaşlarımızla çok daha etkin
çalışıp bunun üstesinden gelmeyi planladığımızı bilmenizi istiyorum."
dedi.
Açık cezaevlerindeki suça sürüklenen çocuklarla ilgili
Adalet Bakanlığı ile görüşüp tedavi yöntemleri üzerinde çalışacaklarını
bildiren Memişoğlu, 15 ÇEMATEM, 18 Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi
ve Eğitim Merkezleri (AMATEM) açmayı planladıklarını söyledi.