Yeni bir araştırma, obezitenin tıbbi gerçekliği ile bu hastalıkla yaşayan kişilerin deneyimleri arasında derin bir fark olduğunu ortaya koyuyor ve obeziteli kişileri etkileyen ciddi önyargı ve sosyal damgalamaya dikkat çekiyor.
4 Mart Dünya Obezite Günü kapsamında Lilly, obezite ile
ilgili yanlış algıların bireylerin yaşamını zorlaştırdığına dikkat çekiyor ve
damgalamadan uzak, bilim temelli bir bakış açısının önemine işaret ediyor.
Obezite; vücutta yağ dokusunun artışıyla ilişkili, kronik,
tekrarlayıcı ve tedavi edilebilir bir hastalık olarak tanımlanıyor ve bugün
dünya genelinde yaklaşık 1 milyar insanı etkiliyen bir salgın boyutuna ulaşmış
durumda.1 Dünya Obezite Günü kapsamında IPSOS tarafından gerçekleştirilen “Obezite
Algısı Araştırması”, toplumda obeziteye yönelik dikkat çekici bir içsel
çatışmaya işaret ediyor. Katılımcılar obezitenin tıbbi bir hastalık olduğunun
farkında olsa da, bu durumu ağırlıklı olarak kendi bireysel davranışlarının bir
sonucu olarak değerlendiriyor.
Bu içsel çatışma, obeziteli kişilerin etkili tıbbi çözümler
aramalarının önünde önemli bir engel oluşturabiliyor. Bulgular, obeziteli
birçok kişinin sadece hastalığın yükünü değil, aynı zamanda kendini suçlama
duygusunun yükünü de taşıdığını ortaya koyuyor.
Toplumsal yargı,
tıbbi müdahalenin önüne geçiyor
Dünya genelinde bir salgın boyutuna ulaşan obezite; tip 2
diyabet, kalp hastalıkları, inme ve belirli kanser türleri gibi hayati riskleri
beraberinde getiriyor.2 Ancak Lilly, bu ciddi tablonun ötesinde, obeziteli kişilerin
maruz kaldığı toplumsal damgalamaya dikkat çekiyor.
Yeni araştırma,
obeziteyle ilgili yanlış algıları ortaya koyuyor
IPSOS'un, Dünya Obezite Günü'nde yayınlanan "Obezite
Algısı Araştırması", obezitenin tıbbi gerçekliği ile obeziteli kişilerin
deneyimleri arasında derin bir fark olduğunu gösteriyor.3
IPSOS'un 14 ülkede gerçekleşen son araştırmasının
sonuçlarına göre:
Obeziteli kişilerin %71'i, obezitenin sürekli tedavi
gerektiren bir sağlık sorunu olduğu görüşüne katılıyor.
%66'sı obeziteyi kişisel tercihlerle önlenebilir olarak
görüyor ve %63'ü "diyet ve egzersizle çoğu insanın obezite sorununu
çözebileceği" fikrine sahip.
Obeziteli kişilerin yarısı, genetik ve biyolojik faktörlerin
obezitenin temel nedenleri arasında yer aldığını kabul ediyor.
Türkiye raporu:
"Kendi başıma çözerim" inancı tedaviyi geciktiriyor
Araştırmanın Türkiye verileri, farkındalık ve eylem arasında
fark olduğunu gösteriyor.3 Obeziteli kişilerin çok büyük bir kısmı (%80)
kilolarını kontrol etmeyi düşündüklerini veya bu konuda tavsiye aldıklarını
belirtirken, sadece %35'i son bir yıl içinde bir doktora danışmış. Buradaki
temel engel bilgi eksikliği değil, algı. Türkiye'de obeziteli kişilerin %45'i
"Kilomu kendi başıma kontrol etmeyi tercih ederim" diyor. Bu oran
birçok ülkeye kıyasla önemli ölçüde yüksek. Bulgular, kişisel sorumluluk
inancının ne kadar derin kökleri olduğunu ortaya koyuyor. Bu da sıklıkla
obezitenin kronik bir hastalık olarak ele alınmasını zorlaştırırken mevcut
tıbbi desteğe erişimi de geciktiriyor.
Tıbbi destek bir
seçenek değil, gereklilik
Tam da bu aşamada sağlık profesyonellerinin rolü belirleyici
hale geliyor. Bireysel çabalar önemli olsa da sürdürülebilir sağlık sonuçları
için tıbbi destek gerekliliğini koruyor.
Lilly, Türkiye’de obezitenin ulaştığı boyutun ciddiyetine de
dikkat çekiyor. 2022 verilerine göre Türkiye’deki obeziteli kişi sayısı 18,7
milyon.4 Nüfusun yaklaşık %22’sini oluşturan ve yüksek Beden Kitle Endeksine
(BKİ) sahip bu grubun 2030 yılına kadar 47,4 milyon kişiye ulaşabileceği
öngörülüyor.5
Lilly obezitenin; biyolojik, genetik ve çevresel faktörlerin
etkileşimiyle ortaya çıkan, kronik, tekrarlayıcı ve ilerleyici bir hastalık
olduğunu vurguluyor. Bu faktörlerin büyük bir bölümü kişinin kontrolü dışında
olduğu için obezitenin, ciddi bir hastalık olarak diğer kronik hastalıklar gibi
ele alınması gerekiyor.
İnovasyon ve iş
birliğiyle geleceği inşası
Lilly, sadece ilaç geliştirmekle kalmıyor; sağlık sistemleri
üzerindeki yükü azaltacak sürdürülebilir çözümlere odaklanıyor. 2025 yılı için
Ar-Ge yatırımı 13,3 milyar ABD doları olan şirket, kamu, akademi ve özel sektör
arasındaki iş birliklerini derinleştiriyor. Türkiye’nin Ulusal Obezite
Stratejik Planı çerçevesinde çalışmalarını sürdüren Lilly, geçtiğimiz yıl kamu
sektörü başta olmak üzere sağlık ekosisteminin farklı paydaşlarını bir araya
getiren HIMSS Eurasia etkinliğinin sponsorları arasında yer aldı. Bu önemli
platformda düzenlenen “Çok Paydaşlı Obezite Koalisyonu Toplantısı” kapsamında,
Türkiye’nin sağlık dönüşümüne yönelik desteğini bir kez daha vurguladı.
Farkındalık
Projeleri: Görünmeyeni Görünür Kılmak
Lilly’nin farkındalık odaklı projeleri, obeziteye dair
önyargıları görünür kılarak bakış açısında değişim yapmayı hedefliyor:
www.obezitebirhastaliktir.com: Sitede,
obezitenin kronik ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğu anlatılırken; kilo
yönetimine dair bilime dayalı, anlaşılır ve kapsayıcı bilgiler sunuluyor. Site
içerisinde yer alan Beden Kitle İndeksi (BKİ) Hesaplayıcı, bireylerin kendi
BKİ’lerini kolayca hesaplamalarına ve obeziteyle ilişkili sağlık riskleri
konusunda farkındalık kazanmalarına yardımcı olmayı amaçlıyor.
"FLUX" Dijital Enstalasyonu: Sanatçı Hakan Yılmaz
ile iş birliği içinde gerçekleştirilen bu medya sanatı projesi, obeziteli
kişilerin yaşadığı deneyimleri aktarıyor.
Dünya Obezite Günü kapsamında Lilly, sağlık hizmetleri
ekosisteminde bir farkındalık çağrısında bulunuyor; obeziteyle yaşayan
bireylere yönelik yargılayıcı yaklaşımlardan uzaklaşılarak, hastalığın
biyolojik ve psikolojik boyutlarını birlikte ele alan, bilim temelli ve
bütüncül bir bakış açısının önemine dikkat çekiyor. Bu kapsamda Lilly,
Türkiye'nin Ulusal Obezite Stratejik Planı çerçevesinde işbirliğini
derinleştirmeyi hedefliyor.
1 Dünya Sağlık Örgütü,
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight; Erişim
tarihi: 05.02.2026
2 Garvey WT,?Mechanick?JI, Brett EM, et al. AMERICAN
ASSOCIATION OF CLINICAL ENDOCRINOLOGISTS AND AMERICAN COLLEGE OF ENDOCRINOLOGY
COMPREHENSIVE CLINICAL PRACTICE GUIDELINES FOR MEDICAL CARE OF PATIENTS WITH
OBESITY.?Endocr?Pract. 2016;22 Suppl 3:1-203. doi:10.4158/EP161365.GL.
3 Global
Perceptions of Obesity Study - Under embargo until 4 March 2026
4 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (2024).
Obezite Tanı ve Tedavi kılavuzu. Ankara; https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/obezitetanitedavikilavizu-2024.pdf
5 World Obesity Atlas 2025. March 2025; World Health
Organization. World Obesity Day 2022 – Accelerating action to stop obesity. Gücelleme:
Mart 4, 2022. Erişim tarihi 25.2.2026. https://www.who.int/news/item/04-03-2022-world-obesity-day-2022-accelerating-action-to-stop-obesity
Kaynak: MEDİMAGAZİN