Sağlık alanında yalnızca hizmet sunan değil, teknoloji geliştiren ve üreten bir Türkiye hedefinin önemli bileşenlerinden biri olan İDEA, araştırma, beceri geliştirme ve eğitim ile test faaliyetlerini bir araya getiren özel bir altyapıya sahip.
Türkiye'de büyük deney hayvanlarıyla araştırma yapılmasına
olanak sağlayan öncü merkezlerden biri olan İDEA, fikir aşamasındaki projelerin
ürüne dönüşmesine katkı sunuyor. Merkezde prototiplerin denenmesi, ürünlerin
biyouyumluluğunun değerlendirilmesi, yeni ürün ve formülasyonların incelenmesi
ile olası yan etkilerin araştırılması için gerekli altyapı bulunuyor.
Cerrahi ve girişimsel uygulama alanları, robotik cerrahi
ünitesi, laboratuvarları ve simülasyon eğitim olanaklarıyla sağlık
profesyonellerine yeni teknolojileri deneyimleme imkanı sağlayan İDEA'da, OECD
İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) standartları kapsamında toksisite ve
fiziksel testler yürütülüyor.
Başta TURCOVAC olmak üzere aşı ve serumların test
süreçlerine ev sahipliği yapan merkez, yerli ve milli sağlık ürünlerinin
geliştirilmesi ve değerlendirilmesiyle yurt dışına bağımlılığın azaltılmasını
hedefliyor.
Yerli kalp-akciğer
makinesi çalışmaları
Türkiye'de yerli kalp-akciğer makinesinin geliştirilme
sürecinde ihtiyaç duyulan hayvan deneyleri İDEA Laboratuvarı'nda yapıldı. Bu
çalışma, merkezin deneysel araştırma altyapısının yerli sağlık teknolojilerinin
geliştirilmesinde nasıl kullanılabildiğini gösteren örneklerden biri oldu.
TÜSEB İDEA Merkez Müdürü Batuhan Yeşilyurt AA muhabirine,
İDEA'nın kuruluş amacı, faaliyetleri, eğitim süreçleri, proje geliştirme ve
robotik cerrahi konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Yeşilyurt, TÜSEB İDEA'nın özellikle yerli sağlık sanayisi
için bilginin ürüne dönüştüğü merkez motivasyonuyla kurulduğunu belirterek,
merkezde özellikle TÜSEB'in ve diğer kurumların desteklediği sağlık
projelerinin hayata geçmesini sağladıklarını anlattı.
Merkezde çok farklı alanlarda hizmet veren birimler
olduğunu, bunların başında deneysel araştırma ve geliştirme biriminin geldiğini
aktaran Yeşilyurt, Türkiye'de geliştirilmiş, bilimsel olarak etkili ve güvenli
olduğu ortaya konulmuş ürünlerin klinik öncesi deneylerinin
gerçekleştirildiğini, prototipten ürüne geçme aşamasında bu birimde zorunlu
bazı testlerin yapıldığını kaydetti.
Yeşilyurt, ilaç ve aşıda toksikoloji, tıbbi cihazda da
biyouyumluluk gibi birtakım testlerin ve deneylerin yapıldığını belirterek,
merkezde ayrıca robotik cerrahi ünitesinin olduğunu, burada da cerrahlar ve
diğer paydaşlarla bir araya gelinen bir ekosistem kurduklarını söyledi.
İDEA'da araştırmacıların kullanımına sunulan ileri düzey
cihazların önemini vurgulayan Yeşilyurt, sözlerine şöyle devam etti:
"Yerli bir kalp kapağı geliştiren bir araştırmacısınız.
Bu merkezimizde büyük hayvanlarda özellikle anjiyografi cihazı gibi çok
gelişmiş bazı cihaz teknolojileriyle keza görüntüleme sistemleri, eko gibi,
sadece hayvanlara özel çekim yapabilen bazı sistemlerle araştırmacılarımıza
destek oluyoruz. İleri teknoloji robot, robotik kol teknolojileri de merkezde
yer alıyor. Bunlar bir araştırmacıya daha önce hiç yapmadığı bir vaka
simülasyonunu sunabiliyor. Bir hekim daha önce hiç aort anevrizması görmediyse
bu merkez gelişmiş cihaz anlamında kendisine böyle bir ameliyathanede hayvan
deneylerine imkan veriyor hem de bir tesiste tıpla veterinerliği ortak noktada
buluşturabiliyor. O anlamda Türkiye'de en büyük ve en gelişmiş tesis demek
doğru olur."
Yeşilyurt, İDEA laboratuvarlarında özellikle TÜSEB
tarafından desteklenen projeler üzerinde yoğun şekilde çalışıldığını aktararak,
bunların başında temel araştırmalar geldiğini belirtti.
Merkezde, tıp camiasının çok önemsediği cihazlardan stentler
ve yapay kalp kapakları alanındaki projelerin yürütüldüğünü dile getiren
Yeşilyurt, yine gastrointestinal sistemi görüntülemeye yarayan akıllı kapsül
sistemleri, beyin cerrahisiyle ilgili elektrotlar ve piller alanında da
projeler olduğunu aktardı.
Yeşilyurt, merkezde sağlık sanayisi kapsamında yerli aşı ve
yerli ilaç alanında çalışmalar yapıldığını vurgulayarak, ilaç deneylerinin
güvenli ve etkili gerçekleştirildiğini kaydetti.
"Aynı zamanda
bir hayvan üretim merkeziyiz"
Yeşilyurt, sağlık profesyonellerinin fikirlerini Üreten
Sağlık Portalı üzerinden TÜSEB'le paylaşabileceğini belirterek, sözlerine şöyle
devam etti:
"Aynı zamanda şehir hastanemizde bulunan teknoloji
transfer ofislerimize ulaşabiliyorlar. Bir teknolojinin kaçıncı seviye olduğu
bizim için önemli. Çünkü bu tesiste 9 seviyeli bir teknoloji hazırlık seviyesi
cetveli kullanılıyor. Genelde preklinik çalışmalar, yani deney hayvanlarına yönelik
çalışmalar teknoloji hazırlık seviyesi 5 ve sonrasında gündeme gelmekte.
Özellikle 5 ve sonrası seviyeye sahip bazı buluşlarımızı 'üretensağlık.gov.tr'
üzerinden bizlere iletebilirler. Aynı şekilde eğitim talepleri, birtakım
regülasyonlarla ilgili özel mevzuat eğitimleri gibi özelleşmiş bazı eğitimleri
de yine bu portal üzerinden bizlere ulaştırabilirler."
Yeşilyurt, İDEA'da birden çok ameliyathane ve postoperatif
bakım odasının bulunduğunu belirterek, şunları aktardı:
"Aynı zamanda bir hayvan üretim merkeziyiz. Burada bazı
hayvanların üretimini de sağlıyoruz. Botanik bahçesi Türkiye'de böyle bir
merkezde nadir görülen bir alan. Çünkü bu gibi deneylerde özellikle
veterinerlerimiz, cerrahlarımız özel bir alanda dinlenmek isteyebiliyorlar.
Botanik bahçemizde 20'den fazla tropikal bitki var ve bu alanda bazı sanatsal
aktiviteler yapıyoruz. Yine aynı şekilde hayvan deneyleriyle ilgilenen veya bu
anlamda veterinerlik hizmetleriyle ilgilenen kişiler bu merkezi ziyaret
ettiğinde botanik bahçesinde dinlenebiliyorlar, biz onları ağırlayabiliyoruz.
Güzel bir ortamda çalışmalarını yürütebiliyorlar."
Koruyan, geliştiren ve üreten sağlık sisteminin önemini
vurgulayan Yeşilyurt, "Üreten sağlığın içerisinde özellikle Sayın
Bakanımızın sıklıkla ifade ettiği 'başımıza icat çıkartın' mottosu, bizler için
son derece anlamlı ve yerinde. TÜSEB Başkanımız Prof. Dr. Ümit Kervan ve TÜSEB
yönetiminin bu bina için kurduğu vizyon Türkiye'de tek. Bazı deneyler özellikle
Türkiye'de yapılamıyor, yurt dışında yapılabiliyor. TÜSEB İDEA bunların tümünü
ülkemizde gerçekleştirme hedefiyle var gücüyle çalışıyor diyebilirim."
ifadelerini kullandı.
10 robotik cerrahi
simülasyon kursunda yaklaşık 350 doktor eğitim aldı
İDEA Eğitim Koordinatörü Prof. Dr. Ersin Kadiroğulları,
robotik cerrahi eğitim ve simülasyonunda yaklaşık 6 aydır aktif olarak
çalıştıklarını belirterek, " İlk kurslarımıza yaklaşık 3 ay önce başladık.
Kurs başvurusunu yaptıktan sonra Türkiye'den yaklaşık 1300 cerrah başvurdu.
Bizim amacımız kurslarla ciddi anlamda uzun süreli bir simülasyon eğitimi
vermek. Şu ana kadar 3 ay gibi kısa sürede yaklaşık 10 robotik cerrahi
simülasyon kursu düzenledik. Yaklaşık 350 doktorumuza da aktif olarak
simülasyon eğitimi verdik." dedi.
Kadiroğulları, ilerleyen dönemde yapay zeka destekli robotik
cerrahi sistemle yapılacak ameliyatlar artacağı için bu teknolojide iyi bir
ivme kazanmayı amaçladıklarını söyledi.
Cerrahları robotik cerrahi sistemlere hazır hale getirmek
istediklerini aktaran Kadiroğulları, robotik cerrahi olarak dünya
standartlarına uygun bir merkez oluşturduklarını anlattı.
Kaynak: AA
