Bir yolcu gemisindeki ölümcül hantavirüs salgını, tedavisi ve aşısı olmayan yeni virüsler konusunda endişe yarattı. Birleşik Krallık hükümeti ise araştırmacılara, dünyanın ilk hantavirüs aşısını geliştirmeleri için zaten görev vermişti.
Bilim insanları, bir kruvaziyer gemisinde yaşanan ölümcül
bir salgının, ortaya çıkan yeni viral tehditlerin başka bir pandemiyi
tetikleyip tetikleyemeyeceğine dair endişeleri artırmasının ardından, bir
hantavirüs türüne karşı yeni bir aşı geliştiriyor.
Hollanda bayraklı MV Hondius adlı kruvaziyer gemisindeki
yolcuları vuran salgın, daha geniş hantavirüs grubunun bir alt türü olan Andes
virüsünden kaynaklandı.
Şu anda virüse karşı ne aşı ne de spesifik bir tedavi
bulunuyor ancak sağlık yetkilileri, erken tıbbi desteğin hayatta kalma şansını
artırabileceğini söylüyor.
Birleşik Krallık'taki Bath Üniversitesi'nden araştırmacılar,
salgından önce Hantaan adı verilen başka bir hantavirüs türüne karşı yeni bir
mRNA aşısı üzerinde zaten çalışıyordu.
Araştırma ekibi, aşının yeni olduğunu ve hayvanlar üzerinde
yapılan laboratuvar testlerinin umut verici sonuçlar gösterdiğini belirtiyor.
“Tamamen yeni bir antijen ve Hantaan kaynaklı hastalıklara
karşı çok iyi bir bağışıklık tepkisi gösteriyor. Bunun da gelecekteki bir
Hantaan virüsü aşısı üretmek için kullanılabilecek iyi bir antijen olmasını
umuyoruz” dedi Bath Üniversitesi'nde kimyager olan ve üniversitenin olası yeni
aşıyı piyasaya sunmaya çalışan yan kuruluşu EnsiliTech'in kurucu ortağı ve
CEO'su Asel Sartbaeva.
Şimdi merak edilen, aynı aşı teknolojisinin, kruvaziyer
vakalarından sorumlu Andes türüne karşı da bir gün yardımcı olup olamayacağı.
Ancak araştırmacılar, aşının Andes virüsünün yayılmasını
sınırlamak için kullanılıp kullanılamayacağı konusunda temkinli.
“Geliştirdiğimiz antijenin şu aşamada Andes türüne karşı
faydalı olup olmayacağını bilmiyoruz. Öyle olmasını umuyoruz ama elbette Andes
virüsüne karşı fiilen test edene kadar bunu öğrenemeyeceğiz” diye konuştu
Sartbaeva.
2024'te Birleşik Krallık hükümeti, araştırma ekibine Hantaan
virüsüne karşı dünyanın ilk ısıl açıdan kararlı mRNA aşısını geliştirme
potansiyeline sahip bir proje için sözleşme verdi.
Aşı, ensilication adı verilen yeni bir teknoloji kullanıyor;
bu teknoloji, aşının normalden daha yüksek sıcaklıklarda taşınmasına olanak
tanıyor. Araştırmacılara göre, şu anda çoğu dondurucu sıcaklıklarda saklanmak
zorunda olan mRNA aşıları için bu önemli olabilir.
“Bu, pek çok farklı aşıya uygulanabilecek bir teknoloji. Biz
de bu durumda onu yeni Hantaan virüsü aşımıza uyguluyoruz.” dedi Sartbaeva.
“Aşıyı şimdiden eksi 70 derecelik dondurucudan 2 ile 8
derece arasındaki buzdolabı koşullarına taşımayı başardık; bu da taşınmasını
çok daha kolay hale getiriyor. Elbette umudumuz, ileride oda sıcaklığında
taşınabilecek şekilde ısıl açıdan kararlı hale getirmek.” diye ekledi.
'Panik' yapmaya gerek yok
12 Mayıs Salı itibarıyla Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dokuzu
doğrulanmış 11 vaka ve tamamı gemi yolcuları arasında görülen üç ölüm tespit
etti.
Salgının kaynağı hâlâ bilinmiyor ve gemideki yolcular
dışında birine bulaşıp bulaşmadığı da henüz netlik kazanmış değil.
Bununla birlikte DSÖ, salı günü düzenlenen bir basın toplantısında
kurumun direktörünün yaptığı açıklamalara göre, hastalık vurmuş kruvaziyer
gemisinden son yolcuların tahliye edilmesinin ardından daha büyük bir
hantavirüs salgınına dair “hiçbir işaret” bulunmadığını bildirdi.
Sartbaeva, mevcut tedavilerin olmayışının hastalığın ne
kadar nadir görülmesiyle bağlantılı olduğunu söyleyerek, “panik” yapmaya ya da
durumu COVID-19 pandemisiyle karşılaştırmaya gerek olmadığını vurguladı.
“Daha önce de yaşandı; sadece genelde fazla dikkat çekmeyen,
oldukça nadir görülen bir hastalık” dedi.
“Üstelik izole bir kruvaziyer gemisinde meydana geldi. Yani
zaten doğal bir izolasyon vardı; bu da daha fazla bulaş olmaması gerektiği
anlamına geliyordu” diye ekledi.
“Şu anda panik yapılmamalı. Koronavirüs gibi değil; 2020'de
gördüğümüz pandemiyle aynı değil çünkü kolay bulaşan bir hastalık değil.”
Kaynak: Euronews