Ankara Üniversitesinin Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda uluslararası ortak kurumlarla iş birliğinde yürüttüğü proje kapsamında, kanser hastalarının tedavi sürecini desteklemek amacıyla sanal gerçeklik gözlüğü (VR) geliştirildi.
Ankara Üniversitesi, Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği
Başkanlığı bünyesindeki Türkiye Ulusal Ajansı tarafından desteklenen STAC
(Stronger Together Against Cancer) Projesi kapsamında, Sağlık Bakanlığı
koordinasyonunda ve uluslararası ortak kurumların iş birliğiyle kanser
hastalarının tedavi sürecine yönelik VR tabanlı eğitim içerikleri
geliştirdi.
Hastaların, tedavi sürecinde doğru bilgiye erişimini
kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen proje kapsamında gözlüğü takan hasta,
kendisini üç boyutlu ve etkileşimli bir ortamın içinde buluyor. Burada uzmanlar
tarafından hazırlanan senaryolarla; tedavi sırasında nasıl beslenmesi
gerektiğini, hangi yiyeceklerden uzak durması gerektiğini, ağız ve diş bakımını
nasıl yapacağını, kemoterapi, immünoterapi gibi ilaçların vücutta nasıl etki
gösterdiğini ve tedavi sürecindeki psikolojik zorluklarla nasıl başa
çıkabileceğini görsel ve işitsel olarak öğreniyor.
Projenin yürütücüsü kanser araştırmacısı doktor Nihal Kayır,
STAC'ın uluslararası ortaklı bir proje olduğunu belirterek, Türkiye'deki
üniversiteler, hastaneler, kamu kurumları, il sağlık müdürlükleri ve kanser
alanında faaliyet gösteren hasta derneklerinin projede yer aldığını
söyledi.
Doktor Kayır, "Projemiz, kansere karşı birlikte
güçleniyoruz anlayışıyla ortaya çıktı. Temel hedef kitlemiz, kanser hastaları.
Kliniklerde uygulanan ilaç ve radyasyon tedavilerinin yanında, hastaların
tedavi sürecinde nelere dikkat etmeleri gerektiğine ilişkin bilgi
eksikliklerini tespit ettik. Bunun üzerine hastaların eğitimine odaklanan bir
proje geliştirdik." dedi.
"VR Gözlükleri Öğrenme Derinliği Sağlıyor"
Eğitimin, tedavinin önemli parçalarından biri olduğunu
vurgulayan doktor Nihal Kayır, hazırlanan içeriklerde VR teknolojisinden
yararlanıldığını belirterek, "Broşür, görsel materyal ya da video gibi
öğrenme yöntemlerinin yanında sanal gerçeklik gözlükleri hastalarda öğrenme
derinliği oluşturuyor. Bu da bilginin kalıcılığı ve doğruluğu açısından bizi
son derece motive ediyor." diye konuştu.
Proje kapsamında hazırlanan tüm içeriklerin uzman ekipler
tarafından oluşturulduğunu ifade eden doktor Kayır, "Türkiye'nin önde
gelen onkologları, hematologları, farmakologları, onkoloji diyetisyenleri ve
psikologlarıyla birlikte çalışıyoruz. Şu an için yapay zeka kullanmıyoruz.
İçerikler tamamen bilim kurullarımız tarafından hazırlanıyor ve hastaların
anlayabileceği şekilde senaryolaştırılıyor." ifadelerini kullandı.
"Hedef Tüm Türkiye Ve Dünya"
STAC Projesi'nin 4 temel konu başlığını ele aldığını
söyleyen doktor Kayır, "Bunlardan ilki beslenme, ikincisi ağız ve diş
sağlığı. Hastalarımızın ağız bakımı, tedavi sürecinin önemli bir parçası.
Üçüncü konu psikolojik destek ve hastaların sürece yaklaşımı. Son başlık ise
ilaçların vücuttaki yolculuğu. Hastalarımızın korktuğu veya çekindiği pek çok
konuyu sanal gerçeklik ortamında deneyimleyerek öğrenmelerini sağlamayı
amaçlıyoruz. Türkiye'den 5 farklı ilin dahil olduğu bir pilot çalışma
yürütüyoruz. Sonuçlara göre diğer hastanelerle iş birliği yaparak daha fazla
hastaya ulaşmayı hedefliyoruz. Dünyada ilk kez projelendirilen bu çalışmanın
önce ülkemizde, ardından uluslararası ölçekte yaygınlaşmasını istiyoruz. En
büyük heyecanımız, bu projenin Türkiye'de ve dünyada ilk kez uygulanıyor
olması. Gelecekte tüm hastaların kliniklerde standart eğitim yöntemi olarak bu
içeriklerden yararlanmasını hedefliyoruz." dedi.
"Çok Kapsamlı Ve Öğretici Bir İçerik Hazırlanmış"
Kanser tedavisini tamamlayan Pelin Uzunoğlu da VR gözlüğü
deneyimlediğini belirterek, "4 Haziran 2024'te meme kanseri tanısı aldım.
Eylül 2025 itibarıyla tüm tedavilerimi tamamladım. VR gözlüğü ilk denediğimde
bu kadar gelişmiş bir proje beklemiyordum. Gözlüğü taktığınız anda yanınızda
bir onkoloji diyetisyeni beliriyor ve sizinle birlikte mutfakta dolaşıyor.
Hangi besinleri tüketmeniz, hangilerinden uzak durmanız gerektiğini hem görsel
hem işitsel olarak anlatıyor." diye konuştu.
Tedavi sürecine hakim olduğunu düşündüğünü ancak gözlüğü
kullandıktan sonra yeni bilgiler öğrendiğini ifade eden Uzunoğlu, "Her
şeyi detaylı bildiğimi düşünüyordum ancak gözlüğü kullandıktan sonra bilmediğim
birçok nokta olduğunu fark ettim. Özellikle beslenme konusunda çok kapsamlı ve
öğretici bir içerik hazırlanmış. Bu süreçte emeği geçen herkese teşekkür
ediyorum." ifadelerini kullandı.
Kaynak: DHA