İşverenin, Çalışanın ve Devletin Unuttuğu Eğitim

Yaklaşık kırk yıllık meslek hayatım boyunca hiçbir işe “Ne kadar para kazanırım?” düşüncesiyle başlamadım. Önceliğim, toplumun ve kamunun ihtiyaç duyduğu hizmetleri mümkün olduğunca ücretsiz sunmak oldu.

Merhum Enver Ören’in öncülüğünde Medikal Gazete’nin kuruluşunda ve yayın hayatında görev aldım. 1990 yılında ayrılarak Sağlık Gazetesi’ni kurdum. Dünyadaki yayıncılık modellerini araştırarak ücretsiz dağıtım ve reklam gelirine dayalı bir sistem geliştirdim. Ardından Sağlık Dergisi’ni yayımladım.

1992’de projelendirdiğim, 1993’te yayına başlayan İhale Rehberi’ni 1998’den itibaren dijital ortama taşıyarak İhale Dünyası adıyla sürdürdüm. Amacım kamu kurumlarının ihtiyaçlarını ücretsiz yayımlamak, maksimum rekabetle minimum maliyet sağlamaktı. Bu bilgilerden ticari amaçla yararlanan firmalar içinse ücretli üyelik sistemi oluşturdum.

Bu süreçte dönemin Sağlık Bakanı merhum Yıldırım Aktuna, sağlık kurumlarının ihale ilanlarının tarafımıza gönderilmesi için genelge yayımlayarak çalışmalarımıza destek verdi. Ayrıca dönemin Maliye ve Gümrük Bakanı Sümer Oral ile görüşerek bana randevu alınmasını sağladı. Üniversitelerin alım ilanlarının gönderilmesine yönelik genelgenin yayımlanmasına da vesile oldu. Kendilerini şükranla anıyor, merhum Yıldırım Aktuna’ya Allah’tan rahmet diliyorum.

Çalışanlarıma hep şunu söyledim: “Bir insan parasızlıktan tedavi olamıyorsa, ihtiyaç duyduğu tıbbi teknolojiye ulaşamıyorsa ve biz maliyetleri düşürmek için üzerimize düşeni yapmıyorsak, bunda bizim de vebalimiz vardır.” Ancak bugün önemli bir eksikliğimi fark ediyorum.

Çalışanlarıma yaptığımız işin toplumsal önemini anlattım ama işletmemizin varlığını sürdürmesini sağlayan üyelerimizin ve müşterilerimizin memnuniyetinin neden önemli olduğunu yeterince anlatamadım.

İşin Nasıl Yapılacağını Öğrettik, Neden Yapıldığını Unuttuk!

Yakın zamanda yaşadığım sağlık sorunu nedeniyle hizmet alırken bu eksikliği daha iyi gördüm. Yardımcı sağlık personelinden uzman hekime kadar birçok kişiyle görüştüm. Mesleklerini nasıl yapacaklarına ilişkin eğitim almışlardı. Ancak “Ben neden buradayım, kime hizmet ediyorum?” sorusuna yönelik eğitim aldığını söyleyen kimseye rastlamadım.

Bir hastanenin varlık sebebi hastadır. Bir işletmenin varlık sebebi ise sunduğu hizmete ihtiyaç duyan insanlardır. “Ben görevimi yaptım” demek, gerçekten görevin yapıldığı anlamına gelir mi? Hastasının sorusunu dinlemeyen, farklı düşüncesine tahammül edemeyen, yardıma muhtaç hastayı davranışlarıyla inciten bir sağlık çalışanı görevini tam anlamıyla yerine getirmiş sayılabilir mi?

Bugün hekim olan yarın hasta olabilir. Bugün hizmet veren yarın aynı hizmete ihtiyaç duyabilir.

Hastanelerimiz Neden Bu Kadar Güvenliğe İhtiyaç Duyuyor?

Bir hastanede uzman hekimden randevu aldığım hâlde karşıma asistan hekim çıktı. Randevu aldığım hekimle görüşmek istediğimi belirttiğimde, herhangi bir tehdit oluşturmamama rağmen güvenlik çağrıldı. Güvenlik görevlisine, “Burada herhangi bir güvenlik sorunu var mı?” diye sordum. Olmadığını söyledi.

Peki, hastanın hekim seçme talebi neden güvenlik meselesine dönüşüyor? Sağlıkta şiddeti kesinlikle kabul edemeyiz. Ancak güvenliği yalnızca görevlilerle değil, doğru iletişim, karşılıklı saygı ve güvenle sağlamalıyız. Başhekimlik makamı da hastanın derdini anlatamayacağı aşılmaz bir duvar olmamalıdır.

Elbette örnek hekimlerimiz de var. Prof. Dr. Selami Akkuş’a güler yüzü ve insani yaklaşımı için teşekkür ediyorum. Merhum göz hekimi Hikmet Hasip’i rahmetle anıyor; Dr. Hulki Genç ve Prof. Dr. Fikret Ergün Güngör’e de teşekkür ediyorum.

İyi hekimlik yalnızca hastalığı değil, hastanın gönlünü de iyileştirebilmektir.

Hizmet Satın Almak, İnsanları Satın Almak Değildir!

Burada hizmet alanlara da önemli bir sorumluluk düşüyor. Üyelik bedeli ödeyen bazı müşterilerin, bu bedelle işletmeyi ve çalışanlarını tamamen satın almış gibi davranmaları doğru değildir. Hizmette hata veya eksiklik varsa çözüm aranmalı; ses yükseltilerek, makam veya ekonomik güç kullanılarak çalışanlar ezilmemelidir.

İşverenin sorumluluğundaki sorun işverenle, kamu yönetiminin sorumluluğundaki sorun yetkili yöneticiyle görüşülmelidir. Çalışanın yetkisi dışındaki bir sorunun hıncı çalışandan çıkarılmamalıdır.

Hata yaşayan kişi, hatanın tekrarlanmaması için çözüm önerisi sunmalıdır. Güç, insanları ezmek için değil, sorunları çözmek için kullanılmalıdır.

Unutmayalım: Hizmet satın alınabilir, insan onuru satın alınamaz!

Devletin ve İşverenin Varlık Sebebi

Kamu çalışanı neden oradadır? Devlet kendisine maaş verdiği için mi, yoksa vatandaşa hizmet etmek için mi?

İşveren neden vardır? Yalnızca kazanç için mi, yoksa üretmek, istihdam sağlamak ve topluma değer katmak için mi?

Çalışan neden vardır? Yalnızca maaş almak için mi, yoksa emeğiyle insanlara hizmet etmek için mi?

Devletin kaynakları toplumun üretimi, emeği ve vergileriyle oluşur. İşverenin mali ve hukuki sorumlulukları, çalışanın emeği ve vatandaşın hakları birbirini tamamlar.

Şeyh Edebali’ye atfedilen “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” öğüdünü bir arkadaşımızın işyerinde şöyle uyarladığını gördüm: “İşyerlerini yaşat ki devlet yaşasın.”

Ben de buna şunu ekliyorum: “İnsanı yaşat, çalışanı yaşat, işyerini yaşat, üretimi yaşat ki devlet yaşasın.”

Son Söz

Bugün işveren olarak kendime de öz eleştiri yapıyorum. Biz çalışanlarımıza işin nasıl yapılacağını öğrettik ama neden yapıldığını, kime hizmet ettiklerini yeterince anlatamadık. Bu eksikliğin kamu ve özel sektörün birçok alanında bulunduğunu düşünüyorum.

Bundan sonra hizmet içi eğitimlerin ilk konusu şu olmalıdır: “Ben neden buradayım? Kime hizmet ediyorum? Benim varlık sebebim nedir?”

Çünkü görevini yapmakla, görevini amacına uygun ve insanı memnun edecek şekilde yapmak aynı şey değildir.

Unutmayalım: Devlet de kurumlar da işletmeler de insanlar için vardır. İnsanlar onlar için değil.

Mustafa DAŞCI

Sağlık Yayıncılık – İhale Dünyası