Türkiye'de işçi haklarını konuşuyoruz. Peki, işverenin haklarını kim koruyor?

İşçinin alın teri kutsaldır. Hakkı eksiksiz ödenmelidir. Ancak işverenin sermayesi, emeği, yatırımı ve yıllarca verdiği mücadele de aynı derecede korunmalıdır.

Adalet, işçinin veya işverenin yanında olmak değil, haklı olanın yanında olmaktır.

İŞÇİ ALACAĞINA NEDEN ZAMANINDA İTİRAZ ETMESİN?

Bir çalışan, hak ettiğine inandığı ücretini, fazla mesaisini veya başka bir alacağını alamıyorsa neden yıllarca beklesin?

Bizim önerimiz açıktır:

İşçi, o ay alamadığı alacağını takip eden bir ay içerisinde işverenine yazılı ve ispatlanabilir şekilde bildirmelidir. Aynı bildirim SGK üzerinden kayıt altına alınmalıdır.

İşveren de bu talebe belirli bir süre içerisinde yazılı cevap vermelidir. Gerçekten unutulmuş veya eksik ödenmiş bir hak varsa derhal ödenmelidir.

Uyuşmazlık devam ediyorsa işçi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurabilmelidir.

Yıl içerisinde ortaya çıkan veya sonradan fark edilen alacaklar için de yıl sonundan itibaren bir aylık bildirim süresi öngörülebilir.

Bu bildirimler, işçinin hakkını ortadan kaldırmak için değil, uyuşmazlıkların zamanında belirlenmesi ve çözümlenmesi için zorunlu hale getirilmelidir. Bildirim yapılmamasının hukuki sonuçları da işçinin gerçek alacağını haksız biçimde kaybetmesine yol açmayacak şekilde düzenlenmelidir.

Hak zamanında aranmalı, işveren zamanında bilgilendirilmeli, devlet zamanında denetlemelidir.

YILLARCA BİRİKTİRİLEN ALACAKLAR ADALETİ ZORLAŞTIRIYOR

Bir çalışanın yıllarca hiçbir yazılı itirazda bulunmadan, işten ayrılmasını veya emekliliğini bekleyerek geçmiş dönemlere ilişkin toplu alacak talebinde bulunması ciddi ispat sorunları doğurabilir.

Elbette her geç başvurunun kötü niyetli olduğu söylenemez. İşini kaybetme korkusu yaşayan çalışanlar da olabilir.

Ancak bu durum, işverenin yıllar sonra hatırlanması ve belgelenmesi güç iddialarla karşı karşıya bırakılmasını haklı göstermez.

Mahkemelerin görevi yalnızca iddiaları dinlemek değil, somut delillerle gerçeği ortaya çıkarmaktır.

Adalet, yıllarca bekletilen uyuşmazlıklarla değil, zamanında tutulan kayıtlar ve zamanında yapılan denetimlerle sağlanmalıdır.

İŞÇİ TAZMİNATLARI DEVLET GÜVENCESİNDE BİRİKTİRİLSİN

Devletimiz işçinin kıdem ve diğer tazminat hakları için çeşitli kanuni düzenlemeler yapıyor.

Peki, neden bu haklar daha işçi çalışırken güvence altına alınmasın?

Önerimiz şudur:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının belirleyeceği, devlet denetiminde yönetilen bir tazminat güvence hesabı oluşturulsun.

İşveren, çalışanının ileride doğabilecek kıdem tazminatı yükümlülüğü için kanunla belirlenecek tutarları her ay bu hesaba yatırsın.

Birikimler çalışan adına izlensin, güvenli biçimde değerlendirilsin. İşçinin kanunen tazminata hak kazandığı durumlarda ödemesi bu hesaptan yapılsın.

Böylece işçi, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle tazminatını kaybetme endişesi yaşamaz. İşveren de yıllar sonra bir defada ödemek zorunda kalacağı büyük tazminat yüküyle karşılaşmaz.

İŞVEREN ÇALIŞANINDAN KORKMAMALI!

Bugün bazı işverenler, yeni bir çalışan istihdam ederken ileride karşılaşabilecekleri hukuki uyuşmazlıkları düşünmek zorunda kalıyor.

Oysa işveren çalışanından, çalışan da işvereninden korkmamalıdır.

İş ilişkisi karşılıklı güven, dürüstlük ve sorumluluk üzerine kurulmalıdır.

İşçi olmadan üretim, işveren olmadan sürdürülebilir istihdam olmaz.

Buradan Cumhurbaşkanlığımıza, Adalet Bakanlığımıza ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımıza çağrıda bulunuyoruz:

İşçi alacaklarında zamanında bildirim ve itiraz sistemi kurulsun. İşverenin cevap verme yükümlülüğü belirlensin. SGK ve Bakanlık denetimleri dijital kayıtlarla güçlendirilsin. İşçi tazminatları devlet güvencesindeki hesaplarda biriktirilsin.

İşçinin hakkı işverene, işverenin hakkı da işçiye karşı korunmalıdır.

Çünkü güçlü Türkiye, birbirinden korkan değil, birbirine güvenen işçi ve işverenlerle kurulabilir.