Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Aşı Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ateş Kara, "Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için insan kaybettiğimiz, risk taşıdığımız bir hastalığın aşısını dünyada ilk geliştiren ülke biz olmak istiyoruz. O yönde de çalışıyoruz." dedi.
Aşı Haftası etkinlikleri kapsamında Malatya'ya gelen Kara,
aşıların çok stratejik ürünler olduğunu ve Türkiye'nin değişecek enfeksiyon ve
gelişecek salgın risklerine karşı kendi aşısını kendisinin üretmesinin
gerektiğini söyledi.
Aşı Enstitüsü olarak Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün alt
yapısı ve laboratuvar gücünü de arkalarına alarak şu anda boğmaca aşısını
farklı bir yapısıyla geliştirmeye çalıştıklarını belirten Kara, şöyle konuştu:
"Daha uzun süre koruma sağlaması amacıyla RSV için
çocuklarda çok önemli, büyüklerimizde çok önemli o aşının üzerinde çalışıyoruz.
Ama bunlar biraz daha şu anda başlangıç döneminde, hayvan çalışmalarının
öncesindeki dönemde. Ama diğer taraftan baktığımızda kuduz aşısında hayvan
çalışmaları düzeyine geldik, ilk uygulamalarımızı yapıyoruz. Orada oldukça
başarılıyız. Yine Halk Sağlığı Genel Müdürlüğümüzün elde ettiği kaynak ve
bilgiyle biz oradan hareket ettik. Şu anda belli noktalara kadar da bu aşımızı
getirdik."
"Dünyada ilk
geliştiren ülke biz olmak istiyoruz"
Kara, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için de aşı çalışmalarının
sürdüğünü bildirerek, "Bu aşıda hayvan çalışmaları düzeyine geldik. Bunu
iki koldan yürütüyoruz. Diğer aşıda da preklinik dediğimiz laboratuvardaki test
sonuçları tamamlanmak üzere. Yakın dönemde o da hayvan çalışmalarına geçecek.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için insan kaybettiğimiz, risk taşıdığımız bir
hastalığın aşısını dünyada ilk geliştiren ülke biz olmak istiyoruz. O yönde de
çalışıyoruz." dedi.
Teknoloji transferi aracılığıyla da çocukluk çağında ve risk
gruplarında kullandıkları aşıları Türkiye'de üretmek istediklerini aktaran
Kara, "Şu an için kullandığımız kızamık, kızamıkçık, kabakulak aşısı,
altılı aşı, özellikle gebelere uyguladığımız difteriden, tetanozdan, boğmacadan
hem anneyi hem de doğan bebeği koruyan Tdap aşımız. Biz bu aşıların da
ülkemizde üretilmesini istiyoruz ve ona yönelik çalışıyoruz. Dünyadaki en
gelişmiş aşılardan birisi olan konjuge pnömokok aşısı, onun da teknoloji
transferiyle Türkiye'de olmasını istiyoruz." şeklinde konuştu.
Aşı çalışmaları
sürüyor
Hayvan çalışmalarına başladıkları aşıların gelecek iki yıl
içerisinde kullanılabilir hale getirilmesinin söz konusu olacağını ifade eden
Kara, şunları paylaştı:
"Teknoloji transferiyle başladığımız aşılar var; su
çiçeği ve Hepatit A. Onda belli bir başarıyı elde ettik artık. Neredeyse
dolmuş, hazırlanmış. Formülasyonu yapılmış aşılar kullanıma giriyor. Bunlar
büyük başarılar ve yakında da diğer aşılarda da benzer şekilde hareket etmeyi
planlıyoruz. Tabii bunların belli bir zaman ve işleyiş süresi var. Bunlar
arasında öncelikle biz aşının geliştirme süreçlerinde binlerle ifade edilen, 10
binlerle mesela biz kuduz aşısında hayvan testlerine gelene kadar 10 binlerin
üzerinde test uygulamıştık. Kuduz aşısı dünyada daha önce geliştirilmiş ve
belli noktaları bilinen aşılar. Biz bunun üzerine koyarak ilerliyoruz. Daha
iyisini yapalım diye uğraşıyoruz.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi aşısında mesela biz tamamen
yepyeni bir aşıya ve çok güvenli olmasını isteyerek ilerlediğimiz için şunu
söyleyebiliriz. Önümüzdeki birkaç ay içerisinde hayvan çalışmalarına
başlayacağız. İkinci koldaki aşımıza da büyük olasılıkla yıl sonunda hayvan
çalışmalarına başlayacağız. Ne zaman tam olarak insanlarda rahatlıkla
uygulayabilirizin cevabını kesin verebilmemiz çok mümkün olmamakla beraber
bizim niyetimiz 2-3 yıllık bir periyot içerisinde bu aşıları artık ülkemizde
kullanılır hale getirmek."
"Biz eğer istediğimiz şekilde gidebilirsek artık
ihtiyaç duyduğumuz, çocuklarda kullandığımız aşıları da büyüklerde
kullandığımız aşıları da tamamen Türkiye'de üretir hale geleceğiz." diyen
Kara, "Bir aşının üretimine ve kullanımına gelene kadar binlerle ifade
edilen testler yapıyoruz. Bu testlerin bir kısmında kullanacağımız sarf
malzeme, yani test için gereken malzemeler dışarıdan gelebilir ama onun dışında
aşılar tamamen bizim kendi üretimimiz olacak." bilgisini verdi.
Kaynak: AA